Tajemnica Brokeback Mountain
Ten paragraf dotyczy filmu. Zobacz podobnie: przypowieść i krążek z muzyką o takim samym tytule.
Tajemnica Brokeback Mountain
Zobacz plakat
Oryginalny tytuł
Brokeback Mountain
Gatunek
dramat, sprawa, western
Kraj produkcji
Stany Zjednoczone
Język
angielski
Główne role
Heath Ledger
Jake Gyllenhaal
Data premiery
2 września 2005 r.
24 lutego 2006 r. (Polska)
Czas trwania
134 min.
Produkcja
Reżyseria
Ang Lee
Scenariusz
Diana Ossana, Larry McMutry
Muzyka
Gustavo Santaolalla
Zdjęcia
Rodrigo Prieto
Scenografia
Judy Becker
Kostiumy
Marit Allen
Montaż
Gustavo Santaolalla, Geraldine Peroni,
Dylan Tichenor
Produkcja
Diana Ossana, James Schamus, Murray Ord
Dystrybucja
Focus Features
Monolith Plus
Budżet
14 mln USD
Od lat
18
Nagrody
Złoty Król zwierząt, 3 Oscary, 2 BAFTA, 4 Złote Globy
Tajemnica Brokeback Mountain na Filmweb.pl
Tajemnica Brokeback Mountain na IMDb
Tajemnica Brokeback Mountain (ang. Brokeback Mountain) – jankeski katastrofa kinematograficzny nakręcony w 2005 roku przez Anga Lee, zwycięzca wielu nagród, m.in. trzech Oscarów, dwóch nagród BAFTA i czterech Złotych Globów – w sumie 80 branżowych nagród i 64 nominacje.
Spis treści
- 1 Fabuła
- 2 Pogłos filmu
- 3 Słowo artystyczny
- 4 Matka scenariusza
- 5 Dokonanie filmu
- 6 Obsada
- 7 Nagrody i nominacje
- 8 Ciekawostki
- 9 Bibliografia
- 10 Linki zewnętrzne
- 11 Przypisy
//
Fabuła
Akcja rozgrywa się w Wyoming i Teksasie, na zachodzie Stanów Zjednoczonych. Jack Twist i Ennis Del Mar spotykają się w 1963 roku mając po 19 lat. Obraz prowadzi widza przez kilkanaście lat ich życia. Obaj wynajęli się do sezonowej pracy – niejako odcięci od świata, w górach u stóp Brokeback Mountain razem mają mieć baczenie owiec na letnim wypasie. Początkowa niedowierzanie zmienia się w sympatię, a ta w uczucie i głębokie odczucie, jakiego obaj wniwecz się nie spodziewali i nim którym bronią się.
Atencja! W dalszej części artykułu znajdują się szczegóły fabuły czy też zakończenia utworu.
Po opuszczeniu gór rozpoczynają nowe życie, wymazując z pamięci rozkoszny ogon. Ennis realizuje swój dotychczasowy zamierzenie i poślubia Almę, na dniach rodzą się im dubel córki, znajduje swoje obszar w życiu. Jack pierwotnie próbuje dorobić się szukając szczęścia na rodeo. Spotyka w końcu Laureen, bogatą córkę handlarza maszyn rolniczych, z którą żeni się i płodzi syna. Pracuje w firmie teścia, z trudem znosząc jego apodyktyczność i drwiny.
Pewnego dnia żona przynosi Ennisowi pocztówkę od Jacka, kto chce go odwiedzać w Wyoming. Ponowne konferencja uświadamia im, że nie mogą bez siebie żyć. Wybucha interes, kto ożywać będzie nieco bicie w roku w ciągu wypadów przy Brokeback Mountain. Trwać owszem będą przez kolejne lata, przez zmiany w życiu obu bohaterów, dorastanie dzieci i małżeńskie kabała. Z natychmiastowo czasu coraz to więcej zaczyna ich rozdzielać. Wspólna sekret zaczyna ciskać się cieniem na “normalne” życie, a dzieje ich rodzin. Niedostatek przyszłości tego związku, terror nim “porządnymi obywatelami”, którzy przyjdą wymierzyć praworządność, powoduje, że ich odczucie gorzknieje i doprowadza do rozstania. Wikłają się w końcu w sytuacje bez wyjścia, które doprowadzają do upadku i tragedii.
Tu kończą się szczegóły fabuły czy też zakończenia utworu.
Pogłos filmu
Entuzjastyczne oceny
Wśród krytyków i recenzentów pojawiały się opinie o porywającej historii miłosnej.
W Polsce Brokeback Mountain został modny za obraz roku 2006 przez krytyków czasopism “Obraz”, “Przekrój”, “Esensja” a portali “Stopklatka.pl”.
Kontrowersje i dyskusje
Film choć w szeregu przypadków uhonorowany nagrodami filmowymi i przychylnymi recenzjami, wzbudził równolegle zbulwersowanie ze okolica środowisk konserwatywnych. Ze względu na idea i oskarżenia o zgniliznę moralną próbowano zdyskredytować go nim jego obejrzeniem; m.in. zakazano dystrybucji filmu w amerykańskim stanie Utah, w Chinach.
Brokeback Mountain zasłynął w charakterze pierwsza oskarowa praca, która explicite podjęła kwestia związków homoseksualnych i homofobii. Okazał się również najgłośniejszą i zazwyczaj dyskutowaną premierą filmową 2005 roku.
Kinematograficzny pocałunek
O pewnym wyłomie obyczajowym w kinematografii, jakiego dokonał Brokeback Mountain, prawdopodobnie świadczyć również to, że w 2006 r. na przestrzeni przyznawania MTV Movie Awards Jake Gyllenhaal i Heath Ledger otrzymali nagrodę w kategorii “pierwszy pocałunek”.
W materiałach dystrybutora filmu jest dozwolone odnaleźć informację, że w czasie kręcenia sceny pocałunku Jake Gyllenhaal omal nie złamał Heathowi Ledgerowi nosa.
Słowo artystyczny
Dykcja filmu
Film przedstawia emocjonującą, choć dającą się pionowo skondensować gawęda, której głównym wątkiem jest miłość. Nie bacząc na to harmonogram i reżyseria stworzyły wieloznaczną i niedopowiedzianą historię na miarę eposu, przez co obraz filmowy wniwecz wymyka się wszelkiemu szufladkowaniu i przyczepianiu etykiet. Gorące dyskusje, które towarzyszyły dystrybucji filmu, udowodniły tę tezę i przyniosły mnóstwo interesujących, choć kiedy niekiedy sprzecznych interpretacji.
Baczenie! W dalszej części artykułu znajdują się szczegóły fabuły czy też zakończenia utworu.
Egzystencjalna gehenna i wojna o wolność
„
Dość krzywdząca przyczepiona kartka “gejowskiego westernu” wniwecz do obrazu Anga Lee nie pasują. A to zatem, że nieoczekiwanie przykry to obraz. ów z pozoru malowniczy i liryczny, na swój wybieg subtelnie opowiadający o uczuciach nieszczęście okazuje się być czymś więcej aniżeli manifestem homoseksualnej miłości. A skończony tragiczność filmu, jego pesymistyczną, przygnębiającą wymowę ukazuje nie wcześniej ostatnia scena.
”
— Karol Baluta, Klub Miłośników Filmu
Opowieść o miłości w gejowskim westernie
„
Uczucie łączące Jacka i Ennisa, choć szczere, przenigdy nie zostaje nazwane. Tradycyjna na rzecz westernu męska sztama płynnie przeradza się w miłość. Przyznanie się do homoseksualnej orientacji zanim innymi, toż przede wszystkim nim samym sobą, jest na rzecz bohaterów niezmiernie trudne. Czują wiocha spowodowany swą “innością”, owszem zostali wychowani. Tytułową tajemnicę Brokeback Mountain wyznają aczkolwiek widzowi: potrafią “być sobą” w relacjach z ukochaną osobą.
Jakkolwiek by było “Tajemnicę Brokeback Mountain” śmiało jest dozwolone przelecieć do kategorii “kina gejowskiego”, to takie zaszufladkowanie dzieła Lee byłoby niesprawiedliwe. Obraz twórcy “Przyczajonego tygrysa, ukrytego smoka” jest przede wszystkim prostą i prawdziwą opowieścią o miłości. Ma w sobie maleńko z dziewiczej niewinności: porusza tematykę, bada ów ton ludzkiej natury, o którym ciągle niewiele i niezbyt bez owijania w bawełnę się mówi. Lee pokazuje widzowi, że gej przypuszczalnie być mężczyzną “z krwi i padlina”, a nie przed chwilą zniewieściałym lalusiem. Jest przede wszystkim człowiekiem.
”
— Piotr Guszkowski, Recenzenci.pl
Uniwersalny nieszczęście miłosny
„
“Tajemnica Brokeback Mountain” zaskakująco pewnie uderza w psychikę widza nieprzygotowanego na ściśnięcie własnego serca. Z jakiego powodu bo miałoby go to celebrować? Jednak to obraz o gejach! Western o miłości dwóch kowbojów, którzy pilnowali owiec na górskiej połoninie. Obiekt odległa, wręcz egzotyczna. Widownia idą w takim razie do kina właściwie z ciekawości aniżeli z pragnienia przeżycia wielkiego wzruszenia. Jednakże go doznają. Zaskoczeni, zdumieni, nie rozumiejący z jakiego powodu. Nie wiedzą skądże bierze się to odczucie, że obraz o nieszczęśliwej miłości dwóch młodych mężczyzn – którzy żyjąc na konserwatywnej amerykańskiej prowincji w latach 60. i 70. XX wieku złamali sobie życie, ukrywając swoje odczucie przedtem światem – prawdopodobnie traktować każdego, również współczesnego, miejskiego i podczas gdy w najwyższym stopniu heteroseksualnego Polaka? Ba! Być może co więcej homofoba!?
Nie ulega ponieważ wątpliwości, że ta przypowieść nas nadzwyczaj obchodzi. I że po obejrzeniu “Tajemnicy Brokeback Mountain” nie będziemy tacy podczas gdy wcześniej…
”
— Tomasz Raczek, Latarnik.pl
Melodramat i jego antyteza
„
W wersji heteryckiej “Sekret” byłaby właśnie gustownym melodramatem. I Ang Lee najwidoczniej zdawał sobie z tego sprawę. W rezultacie uciekał gdy nie później niż od melodramatycznych gestów w wykonaniu aktorów i nakręcił obraz filmowy, będący równolegle melodramatem i jego antytezą. Melodramatyczna jest tu muzyka, za cukierkowe zdjęcia Prieto Ze względu takim głównym bohaterom dostaliśmy obraz o uczuciu, które jest na rzecz odczuwającego problemem nie do rozwiązania.
”
— Michał Chaciński, Esensja.pl
Opresyjność modeli kulturowych
„
Można “trawić” ów obraz filmowy na poziomie egzystencjalnym, w charakterze poruszającą klechda o ludzkim doświadczeniu. Jest dozwolone pojmować w przedtem po prostu “love story”, atoli również wymyślić intrygującą grę konwencjami azali również wzorcami kultury . Bez stawiania tez, Ang Lee obnaża opresyjność kulturowych modeli, które dławią wszelką osobność i piętnują odstępstwa od “normy”, równolegle nie uszczęśliwiając całkiem tych, którzy chcą mieścić się we wzorcach (podczas gdy żony bohaterów). W tej okolicy ofiarami są wszyscy, wszyscy skoro tkwimy w przeklętej pułapce ról. Azali lecz totalne emancypacja się z opresji jest możliwe? Azaliż da się spędzić kulturowy gorset? Azali ta przypowieść mogłaby mieć happy end? Wymiar filmu Anga Lee polega na tym, że nie podsuwa żadnych odpowiedzi, stawia za to masę niewygodnych pytań.
”
— Małgorzata Sadowska, Esensja.pl
Paszkwil na homoseksualistów
„
Ang Lee pokusił się o zaniechanie otwartej cenny do interpretacji i nie zdołał jej upilnować. Odebrałem wówczas jego obraz w charakterze dosyć nieprzyjemny zniesławienie na homoseksualistów. Bohaterowie poznają się na łonie natury, wobec tego ich podobieństwo jest rzeczywisty i trwały, pomimo tego podobnie niehodowany, wyzuty uczuć (te są zarezerwowane na rzecz kultury) i podświadomy. Zarówno Ennis podczas gdy i Jack są postaciami nie umiejącymi obdarzyć nikogo uczuciem. Ennis jest każdorazowo zimny i chłodny (chociażby na rzecz swojej żony i córek), a Jack po prostu potrzebuje silnego opiekuna (to stale on jest “pokrywany” i to on zostaje uwiedziony przez przyszłą żonę). Bohaterom zależy ponadto jedynie na niespotykanych do tej pory (eksperymentalnych) doznaniach seksualnych. Jack – nie mogąc spotykać się z partnerem – wyrusza do Meksyku na męskie dziwki lub podrywa znajomych żony. Taka stan nie miałaby miejsca, jeśliby wątek gejowski był tajemnicą i pozostał w sferze niedomówienia, a szczyptę takiego dałoby się poczynić spokojnie.
”
— Bartosz Sztybor, Esensja.pl
Miłość w wymiarze mitycznym
„
Streszczenie filmu Anga Lee “Brokeback Mountain” brzmi kiedy wyzwanie. Tego coraz w kinie nie było: homoseksualna love story dwóch kowbojów. Lata 60. Poznali się na wypasie owiec w rajskiej scenerii Wyoming. Następnie rozstali się. Ożenili. Mieli dzieci. Po jakimś czasie ponownie zaczęli się spotkać, tęsknić. Wyrywali się na nieco dni, rozbijali namiot wobec Brokeback Mountain, w tamtym miejscu dokąd wsio się zaczęło. Nie nazywali tego, co robią. I nie widzieli żadnego wyjścia z sytuacji. Przyszło samo – tragiczne. To ogół.
Uprawianie miłości jest w tym filmie właśnie spełnieniem czegoś, co dojrzewa w rozwiązanie prawdziwy, bez słów, bez żadnych założonych z góry intencji, gruntownie niewinnie, w kluczowej pasterskiej sekwencji na halach Brokeback Mountain. Opowiadanie, którą opowiedział Ang Lee, nie ma w sobie pustka perwersyjnego, jest czysta kiedy średniowieczny sprawa o kochankach połączonych napojem miłosnym. Niebywała niewinność tego filmu jest właśnie jego największą prowokacją. Wyobrażenie homoseksualnej miłości staje się w kinie tym, czym był onegdaj wizja miłości zakazanej i silniejszej aniżeli śmierć – kiedy w “Tristanie i Izoldzie”, podczas gdy w “Lowelas i Julii”. Love story Anga Lee ma niewinność mitu.
”
— Tadeusz Sobolewski, “Periodyk Wyborcza”
Film o grzechu
„
Jeden z ewangelikalnych krytyków nazwał ów obraz filmowy “wielką obmacywanką”, jednakże należy być czyżby wielkim frustratem seksualnym i intelektualnym zerem, by “Brokeback Mountain” przynieść przed chwilą do filmu ze scenami miłości gejowskiej. Co tak więc jest chrześcijańskiego w tym filmie? Azaliż być może być garść chrześcijańskiego w filmie o dwóch kowbojach homoseksualistach?
Na rzecz mnie to był obraz filmowy przede wszystkim o grzechu. Jakim? No właśnie. Niektórzy odpowiedzą: o grzechu homoseksualnych zachowań. Bo jeśli Jack i Ennis się nie spotkali, to być być może przenigdy nie przeżyliby związku fizycznego i emocjonalnego z sobą, przenigdy by nie zdradzili swoich żon, ani z sobą, ani z przygodnymi partnerami w Meksyku, co było zwyczajem Jacka. Czyż gdyż nie jest grzechem uporczywe, wieloletnie zdradzanie swej żony i matki swoich dzieci? Czyż nie jest grzechem okłamywanie najbliższych przez lata? I w końcu, czyż nie jest grzechem kontynuowanie związku, kto rani i niszczy wszystkich naokoło i tych, którzy w poprzednio pozostają?
Inni zapytają o innego rodzaju wina. Czyż nie jest grzechem zmuszanie ludzi do życia w zakłamaniu, na rzecz naszej własnej wygody intelektualnej i moralnej? Czyż nie jest grzechem pokazanie małemu chłopcu “na rzecz przestrogi” skatowanego na śmierć starszego geja, którego sąsiedzi przykładnie (wolno by komunikować: biblijnie) ukarali za życie z drugim mężczyzną? Czyż nie jest grzechem opresja ludzi do takiego stopnia, że wolą być samotni aniżeli odważyć się na manifestacja odwzajemnionej miłości? I czyż nie jest grzechem, doprowadzenie do sytuacji, dokąd wołanie “Chciałbym znać, gdy cię puścić!” jest jedynym wyznaniem miłości w tym filmie? I azali przypadkowo nie byłoby tych wszystkich grzechów mniej, jeśliby Jack i Ennis nie musieli umykać w góry i żyć przez całe lata pamięcią jednego lata spędzonego wspólnie w górach z daleka od innych ludzi?
Nie mam odpowiedzi na te pytania. Kiedy siedziałem po zakończeniu emisji w fotelu i zastanawiałem się powyżej zakończeniem i przesłaniem “Brokeback Mountain” ewentualny mi na materia słowa Pisma: “Jeżeli myślimy, że jesteśmy bez grzechu, to oszukujemy samych siebie, i nie ma w nas prawdy.” I być prawdopodobnie to jest to wydźwięk filmu, owszem subtelnie ukryte, podczas gdy miłość na zboczu Brokeback Mountain poprzednio wielu, wielu laty.
”
— Kazimierz Bem, Ekumenizm.pl
Prawdziwa męska miłość
„
Brak ośmiu statuetek nie zmieni również widać doniośle poglądów tych wszystkich, którzy od miesięcy podnoszą alarm, że ta wyrób to zero innego, gdy propagandówka, nakręcona za śmierdząco różowe kasa, i namolnie promowana przez wiadome kręgi (raczej Szatana Wcielonego, w relacje od stopnia zacietrzewienia w dyspucie).
ów obraz wznosi się na kategoria ogólnoludzki właśnie na skutek temu, że owszem no mordęga, na które jego bohaterowie skazali siebie, a oraz swoich bliskich, nie przychodzi ze świata zewnętrznego. Żaden z nich nie doświadcza bezpośredniego aktu homofobii. Nie bacząc na potwornego obrazu zamordowanego geja, który Ennis wyniósł z dzieciństwa, ich stan rzeczy jest w drobny mak inna, a czasy bez pośpiechu się zmieniają. Pomińmy jad niegdysiejszego chlebodawcy, kto nie inaczej mógł mieć zastrzeżenia do ich pracy; zostawmy erupcja zdruzgotanej żony, która przez długie lata dusiła w sobie własne pokłady rozpaczy… Projekt o wspólnym ranczu i spokojnym życiu na uboczu mógł się w ich warunkach powieść, oszczędzając niedaleko okazji zmartwień paru innym osobom. Wszelako ci dwa przez czwórka lata zastanawiali się powyżej konsekwencjami jednego ciosu w szczękę, by w tym czasie złapać pętlą się w związki, z których żaden nie odważył się odłączyć.
Zastanawiałem się za to przez chwilę, z jakiego powodu Brokeback wywołał właśnie lekki echo wśród znanych mi gejów, Za to zachwyca krytykę, zaś heteroseksualną słuchacze, głównie w żeńskiej części. Uniwersalna amplituda tego filmu tkwi prawdopodobnie właśnie w ładunku emocjonalnym natomiast w fakcie, że doszczętnie nie przystaje do współczesnej gejowskiej rzeczywistości. Nie znalazłby takiego poklasku pokazując ogół to, co zarzucają mu jego zagorzali przeciwnicy.
Brokeback to wyobrażenie opowiedziany tradycyjnie, w formule obecnie niemalże kostiumowy – działanie kończy się powyżej 20 lat temu, poprzednio coraz na dobre pojawił się AIDS, a o Internecie w domu i komórkach w kieszeni pies z kulawą nogą coraz nie słyszał. I przede wszystkim – co popadnie by nie wygłaszać przemówienie – dość nie opowiada historii trudnej miłości dwóch gejów, właśnie facetów, którzy się w sobie zakochali. Znaczna lecz subtelna różnica.
To zgodność z rzeczywistością: Jack szuka seksu u innych (na całkowity sytuacja w znacznym stopniu w Meksyku), wszak są to próby desperackie, podyktowane bólem oczekiwania na następujący rola drugoplanowa, jaki pozwoli choć na chwilę doświadczyć prawdziwego spełnienia. W przypadku Ennisa rzecz jest coraz w wyższym stopniu skomplikowana: on nie szuka nikogo innego, nie czuje pociągu do mężczyzn. On po prostu całkowicie kocha Jacka, a naznaczony piętnem Dzikiego Zachodu, wciśnięty w rolę supersamca, figa nie rozumie, i z tej miłości literalnie usycha. Czyżby, z trudem o lepszą zachętę do przejścia na tęczową stronę życia…
”
— Marcin Pietras, Innastrona.pl
Melodramat w kontekście kulturowym
„
“Tajemnica Brokeback Mountain” to bez wątpienia jeden z najważniejszych filmów roku. Z rzadka zdarza się racja tajemniczy, mądry i rozrzewniający wyobrażenie. Całokształt jest tu na swoim miejscu: doskonale poprowadzona, niebanalna opowiadanie, aktorstwo, muzyka i zdjęcia. Kluczową rolę odgrywa tymczasem harmonogram i reżyseria, Ang Lee w podejście pionierski odnawia imponujący kategoria – melodramat, dotykając pod ręką okazji szeregu kluczowych na rzecz ikonografii Stanów Zjednoczonych kwestii. Podstawowa to rzecz jasna tenże sprawa, inaczej podobieństwo homoerotyczny kowbojów, kto do tej pory był w hollywoodzkim kinie zakazany. Świetnie ukazano tu, niejako bez drastycznych środków, homofobię panującą na Dzikim Zachodzie, której w żaden fortel nie przeszkadza uniwersalnie ważny wymóg zachowań homospołecznych. Jak jeden mąż spędzany okres, wypady na boski napój i poklepywanie to codzienne życie mężczyzn, kobiety są jeno dodatkiem.
Nie jest naturalnie prawdą że “Sekret Brokeback Mountain” to po prostu opowiadanie miłości, dokąd płeć ani izm seksualna nie ma żadnego znaczenia. Priorytet zaprezentowanych fragmentów z życiorysu obu bohaterów świadczy jak najbardziej o czymś przeciwnym. Faktyczny stan rzeczy, że Jack i Ennis właśnie niezwykle boją się namiętności, którą odkrywają (nie mówiąc o nazwaniu jej), nie jest pomimo tego strachem poprzednio nowym uczuciem, toż realizacją założeń kultury w której przyszło im żyć. Braku akceptacji na rzecz samych siebie.
”
— Krzysztof Tomasik, Innastrona.pl
Kino w charakterze środek masowego przekazu porozumienia
„
Rewelacyjność i bohaterstwo filmu nie polega na obyczajowej śmiałości, na łamaniu zakazany, na zaspokajaniu perwersyjnej ciekawości widza, na epatowaniu erotyczną egzotyką. ów obraz nie jest ponadto aktem litości ani programowej tolerancji pod “innych”.
Jesteśmy dodatkowo na pozornie i w środku tej historii, świadomi nieuniknionego uwikłania, jednakowo gdy są go świadomi bohaterowie, którzy po latach związku ukrywanego nim światem i własnymi rodzinami powiedzą sobie: na Brokeback Mountain wpadliśmy po uszy! Pustka nie wolno przekształcić. Ani siebie, ani świata, przedtem którym należy się kryć, bo nie uznaje i prześladuje odmieńców, którzy są co więcej wśród czempionów rodea.
Tytułowa sekret Brokeback Mountain, do której zostajemy dopuszczeni, polega właśnie na tym, że ci dwoje nim sobą nie uznają się za odmieńców. Nie pozwalają sobie zakłamać wewnętrznej prawdy, zdradzić miłości, którą symbolizuje na rzecz nich góra Brokeback (jej określenie ostrzega: “złamiesz kręgosłup”). Obaj dochodzą do jednakowo prostej mądrości ja ta, którą w dzienniku zapisał Miron Białoszewski, opowiadając historia swoich miłości homo, które ponadto miały zasięg dramatyczny i krańcowo sceniczny bieg (“miłość ma wymagania, pożera siły”). Nie ma niemniej jednak wyjścia: “powinno się zapożyczyć siebie takiego, jakim się jest”.
“Sekret Brokeback Mountain” to plus jeden z piękniejszych aktów wiary w twórczość filmowa jak aparat tajnego porozumienia. Mówi się nieraz, że kinematografia ze swojej natury jest wielkim podglądaczem. To bliskość fałszywa. Podglądanie przez dziurkę od klucza lub przez obiektyw lornetki zakłada odległość, obcość i władzę. Twórczość filmowa w swoich najszlachetniejszych przejawach jest samym kontaktem, zniesieniem dystansu, przezwyciężeniem obcości i lęku. W kinie – w inny sposób aniżeli w życiu – patrzymy w droga rozumiejący, rozgrzeszający, bez poczucia osobistego zagrożenia, z zagadnienie ewangelicznej definicji miłości. Swoboda kina polega na tym, że utożsamiamy się ze ściganym, wchodzimy w skórę obcego, przekraczamy bezkarnie granice płci.
”
— Tadeusz Sobolewski, “Pismo Wyborcza”
Ofiary społeczeństwa
„
Film Anga Lee “Sekret Brokeback Mountain” jest w takim przypadku przede wszystkim filmem o miłości. Miłości pięknej, której jedyną “winą” jest to, że “odważyła się” zjednoczyć dwóch mężczyzn. Jest filmem o tym, gdy niesłychanie stereotypy i uprzedzenia potrafią wyciskać ludzkie życie, zamieniając je w droga krzyżowa. Właśnie stało się w przypadku dwóch głównych bohaterów filmu. Atoli rozmiar krzywd wyrządzonych przez społeczne uprzedzenia był wysoko szerszy. Ich ofiarą padły wszystkie osoby, które w wszystek wyjście były związane z tą miłością. Wyjątkowo wskazane jest zwymiotować uwagę na gehenna żony jednego z bohaterów, jaki starał się być “dobrym obywatelem” i napisać się w próbka zachowań uznawanych przez populacja za tzw. normę. Ożenił się, pył dwoję dzieci – całokształt na pozór sprawiało uczucie, że żyje “właśnie kiedy żyli wszyscy jego przodkowie od dziada pradziada”. Natomiast były to dopiero co pozory wymuszone przez mieszkańcy, żądające życia zgodnego z uświęconą przez wieki tradycją. To właśnie to żądanie doprowadziło żonę głównego bohatera do wielkiej życiowej tragedii. Na szczególne poważanie zasługuje również tenże sam Ang Lee, wskutek któremu przypowieść miłości dwóch mężczyzn stała się po prostu historią wielkiej miłości. Miłości choć nieakceptowanej przez obywatele. Nieakceptowanej również współcześnie, czego dowiodły choćby liczne protesty amerykańskich konserwatystów.
”
— Bartosz Machalica, Lewica.pl
Destrukcyjny legenda ojca
„
Nagrodzony trzema Oskarami, bazujący na opowiadaniu cenionej amerykańskiej pisarki Annie Proulx obraz filmowy “Brokeback Mountain” to baśń o nieudanym, połowicznym buncie przeciw realnemu i symbolicznemu ojcu, o spętaniu konwencjami społecznymi, gawęda o represjach, jakim podlega “zagraniczny”, “odmienny” w kulturze. To obraz o zahukaniu jednostki przez rodzinę i zbiorowość ludzka, o wielkiej życiowej klęsce, sięgający pytań ostatecznych. To przede wszystkim, rzecz jasna, dramatyczny obraz filmowy o miłości, jaką spotyka się w życiu właśnie cios, pytający o to, jaką cenę płacimy za taką miłość i azaliż jesteśmy w stanie, azaliż powinniśmy ją uregulować należność. A jest to w tym wypadku miłość między osobami tej samej płci, między mężczyznami, pokazana w podejście mogący chociażby w tzw. “konserwatywnym” widzu wzbudzić ogromne emocja i łagodność. Wielką wartością i siłą tego filmu jest przeświadczenie na miłość homoseksualną od “środka”, z perspektywy serca i namiętności, dekonstruujące nasze lęki zanim inwazją “innego”, nasze impresja zagrożenia tym, co na pozór mogłoby zbudować przy znakiem zapytania polski pieczołowicie estetyczny świat.
”
— Brygida Helbig-Mischewski, “Pogranicza”
Tu kończą się szczegóły fabuły ewentualnie zakończenia utworu.
Dobrym podsumowaniem dyskusji o wymowie filmu być może być osąd z recenzji Joanny Popowskiej: Piękno filmu tkwi jakkolwiek w tym, że dostawać go wolno na wielu różnych płaszczyznach, ziemia uprawna interpretacyjne ulega tym samym poszerzeniu. Obojętnie od tego, azali obserwator spojrzy nań, gdy na homoseksualną historię miłosną, legenda o nieprzystosowaniu azali podobnie o konfrontacji uczucia z otaczającą rzeczywistością, obraz filmowy ma jeden sztywny, absolutny mocna strona – nie pozostawia obojętnym.
Reżyseria
Ang Lee podjął się niełatwego zadania wyreżyserowania filmu, jaki natychmiast na etapie pisania scenariusza określany był w charakterze sporny. Zdawał sobie w pobliżu tym sprawę z funkcjonujących uniwersalnie stereotypów i konwencji. Tym trudniej było wykreować mu bezpretensjonalną mit o męskim romansie.
Reżyserowi udało się udowodnić kinematografia subtelnie mówiące o emocjach: Przy minimalnych środkach wyrazu, z których w pamięci odbiorcy pozostaje głównie muzyka i zdjęcia, potrafił utworzyć historię, która sama w sobie pochłania widza bez reszty, pozwalając mu na powolne zanurzanie się wspólnie z bohaterami w upływający era, zmieniające się odczucie, powracające motywy..
Ta wydział jest zalążkiem. Jeżeli możesz, rozbuduj ją.
Uciecha aktorska
Do mocnych stron filmu krytycy zaliczyli role Heatha Ledgera j Jake’a Gyllenhaala, w znacznym stopniu wyrastające powyżej ich wcześniejsze dokonania aktorskie. To co najlepsze w tym filmie, to linia jaką narysowano postacie bohaterów i ich charaktery. Dawno w kinie nie było owszem subtelnie skonstruowanych postaci o właśnie prostackich wręcz osobowościach, które przy gruboskórną warstwą charakterów kryją dusze wrażliwe, choć skrzywione. Jego Ennis Del Mar to człek mrukliwy, zabłąkany, wyprężony, pomimo tego afektowany. Jest to bohater literacki aktorska poniekąd doskonała, począwszy od niesamowitego operowania głosem, a na subtelnej mimice skończywszy. .
Dostrzeżono również drugoplanowe postacie kobiece: Alma, żona Ennisa, przypuszczalnie się publikować irytująca, wszak Michelle Williams tworzy dramatyczną kreację kobiety, która od początku przeczuwa, że miłością życia jej męża jest który odmienny, płeć piękna również nie potrafi sobie z tym doradzić, wybuchnie nie wcześniej po latach. Do szczętu odrębny kategoria prezentuje Laureen, czar i kasa dają jej siłę i wrażenie własnej wartości. To na jej przykładzie najlepiej bodajże upływające na ekranie lata, obowiązujące fryzury i stroje datują kolejne okresy lat 60. i 70..
Ta oddział jest zalążkiem. Chyba że możesz, rozbuduj ją.
Scenografia, kostiumy i charakteryzacja
Twórcom filmu zależało na zachowaniu wierności realiów czasu, w którym rozgrywa się postępowanie, chcąc, by publika uwierzyli w zgodność z rzeczywistością bohaterów. Na rzecz oddania realizmu reżyser Ang Lee, co do jednego z autorem zdjęć Rodrigo Prietem i Maritem Allenem odpowiedzialnym za kostiumy studiowali m.in. Photographs of American West autorstwa Richarda Avedona ze zdjęciami z lat 60. XX w. Materiały i erudycja dotyczące czasu i miejsca osadzenia akcji były wybitnie szczegółowo studiowane; np. na rzecz zrealizowania sceny w supermarkecie w 1967 roku, dowiadywali się, co było w owym czasie w sprzedaży, podczas gdy wyglądały etykiety, reklamy, kiedy wyglądał już sam supermarket.
Praca kostiumologa polegała na zaznaczaniu charakteru postaci i umiejscowieniu jej w realiach konkretnego czasu. Martin Allen: Dla Ennisa zastosowaliśmy głównie kolory ziemi. Heath starał się wyczerpać wszystkie części garderoby do pokazania, na tak dalece Ennis tłumił swoje uczucia: zapięte poniżej szyję kurtki, kowbojskie kapelusze – by schować twarz. Ang Lee: Dla Lureen świat jest niesamowity, dopóki jest młoda. Z kolei staje się co chwila z większym natężeniem zgorzkniała, jej makijaż co chwila grubszy, a włosy coraz to z większym natężeniem natapirowane. Za każdym łącznie gdy się pojawia, ma inną fryzurę i odrębny kolor..
Annie Proulx, literatka literackiego pierwowzoru, z pewnymi obawami śledziła produkcję filmową. Z dużym uznaniem wypowiadała się o drobiazgowej i przemyślanej pracy charakteryzatorów i scenografów. Jej zdaniem obraz filmowy zawdzięcza swą autentyczność nagromadzeniu wybitnie drobnych szczegółów – brudne paznokcie Ennisa w toku sceny miłosnej, oryginalny, prezes herb drogowy, lekka wydatność brzucha starzejącego się Jacka, plamka lakieru do paznokci na palcu Laurien w scenie telefonicznej azaliż dzbanek do kawy z odpryśniętą emalią.
Ta filia jest zalążkiem. Jeżeli możesz, rozbuduj ją.
Zdjęcia filmowe
Rodrigo Prieto jest autorem zdjęć, które jawnie dodały filmowi poetyzmu. Przyjęte przez niego dubel sposoby filmowania filmowania ujęć mają podarować dwoistość świata bohaterów. To, co wypełnia przestrzeń między Jackiem a Ennisem kręcone jest głównie w plenerach. Przesycone kolorami pejzaże kręcone są w szerokim zakresie, w długich perspektywach. Są wręcz idylliczne, spokojne, zawieszone nad odległą codziennością. Zieleni się bujna natura, skrzą się odblaski na wodzie, migocze światłocień blisko ognisku, zmienia się aura, pory dnia i roku. W takiej scenerii rozgrywa się to, co intymne, niedopowiedziane i subtelne. Wszystkie te leśne krajobrazy wydają się być odrealnione, na swój droga nadzwyczaj magiczne i nieskazitelne..
Ujęcia miasta kontrastują tu z górami. Plany są spłowiałe od słońca, pozbawione koloru i zaśmiecone. Gdyby pojawia się barwa, to pstry i z tworzywa sztucznego. Aparat operuje w ograniczonych przestrzeniach: sterylnie prostych domach, dusznych barach, podzielonych wiecznie jakąś ścianą azali płotem. Zdjęcia podkreślają faktyczność amerykańskiego Zachodu – tradycyjną, pełną sztywnych zasad. To świat odarty harmonii, wstrzymujący, zewnętrzny i podczas gdy bohaterowie wracają do niego z gór, zaczyna się około nich zacieśniać i przytłaczać.
Samego Rodrigo Prieto jest dozwolone w filmie spotykać w drobnej roli. To on jest prostytuującym się chłopakiem, którego poderwał Jack w Meksyku.
Ta dział jest zalążkiem. Jeżeli możesz, rozbuduj ją.
Soundtrack
Napisania muzyki do filmu podjął się argentyński matka chrzestna Gustavo Santaolalla, uznany z wcześniejszych kompozycji do takich filmów kiedy Dzienniki motocyklowe i 21 gramów.
Kompozycje Santaolalli oparte są o proste, wręcz minimalistyczne tematy muzyczne. Spokojne, akustyczne brzmienia gitary podające muzyczną frazę, omawiane są dźwiękami smyczków albo nikłych brzmień elektronicznych. W muzyce tej nie ma kompozycyjnych fajerwerków. Delikatna, przestrzenna, przyzwoicie współgra z filmowanymi rozległymi pejzażami i podkreśla bardzo delikatny tworzywo scenariuszowy, otaczając dźwiękiem widza mającego spoglądać na filmowe sekwencje. W recenzjach podkreśla się osobliwość brzmień Santaolalli, którym bliżej jest tu do stylistyki Preisnera aniżeli do typowej hollywoodzkiej muzyki filmowej.
Oryginalnym utworom filmowym towarzyszą standardy countrowe określające okres i obszar, w których osadzona jest przedsięwzięcie. W filmie pojawiły się następujące utwory:
- The Cowboy’s Lament, robota tradycyjny
- Water Walking Jesus, komputer. James McMurtry, Stephen Bruton i Annie Proulx
- Jukebox, mózg elektronowy. i wyk. Ken Strange, Randall Pugh i Ron Guffnett Courtesy of Sourcerer
- Trust in Lies, komputer. Rick Garcia i Craig Eastman, wyk. The Raven Shadows i gośc. Tim Ferguson
- Battle Chorał of the Republic, dzieło rutynowy, wyk. Casey Smith, Darrell Croft, Lloyd Pollock, Peter Orr i Ken Hart
- I Won’t Let You Go, maszyna matematyczna., prod. i wyk. Gustavo Santaolalla
- An Angel Went Up in Flames, maszyna licząca., prod. i wyk. Gustavo Santaolalla
- No One’s Gonna Love You Like Me, blaszak. i prod. Gustavo Santaolalla, wyk. Katafalk McBride
- All Night Blues, blaszak. Rick Garcia i Craig Eastman, wyk. The Raven Shadows
- I Love Doing Texas With You, mózg elektronowy. Wolumen Wesselmann, wyk. Kevin Trainor
- King of the Road, maszyna licząca. i wyk. Roger Miller
- A Love That Will Never Grow Old, muz. Gustavo Santaolalla, inskrypcja Bernie Taupin, wyk. Emmylou Harris
- Quizas, Quizas, Quizas, maszyna licząca. Osvaldo Farrés, prod. Gustavo Santaolalla, wyk. Rick Garcia
- Capriccio Espagnol, op. 34, maszyna licząca. Nikołaj Rimski-Korsakow, orkiestracja. Jim Long, wyk. Philharmonica Slavonica
- Mason Dixon Line, komputer. i wyk. Jeff Wilson
- Eyes of Green, blaszak. i wyk. Jeff Wilson
- Devil’s Right Hand, mózg elektronowy. i wyk. Steve Earle
- It’s So Easy, blaszak. Buddy Holly i Norman Petty, wyk. Linda Ronstadt
- I Don’t Want to Say Goodbye, komputer. i prod. Gustavo Santaolalla, wyk. Teddy Thompson
- D-I-V-O-R-C-E, maszyna matematyczna. Bobby Braddock i Curly Putman, wyk. Tammy Wynette
- Melissa, mózg elektronowy. Stephen Alaimo i Gregg Allman, wyk. The Allman Brothers Band Courtesy of Island Def Jam Music Group
- I’ll Be Gone, maszyna matematyczna. i wyk. Terry Gadsden i Fred Kinck Petersen
- I’m Always on a Mountain When I Fall, maszyna licząca. Merle Haggard, wyk. Merle Haggard
- He Was a Friend of Mine, maszyna matematyczna. Bob Dylan, prod. Larry Campbell, wyk. Willie Nelson
- Maker Makes, blaszak. i wyk. Rufus Wainwright
Gustavo Santaolalla otrzymał za muzykę do fimu nieco znaczących nagród, m.in. Oskara, Złocisty świat, Satellite Award i World Soundtrack Awards. Ciekawostką jest, że muzyka Santaolalli powstała coraz przedtem nakręcono zdjęcia do Brokeback Mountain.
Dystrybucji filmu towarzyszyła lektura albumu z instrumentalnymi tematami muzycznymi przeplatanymi piosenkami country. Zwraca uwagę niewielka, jeno kilkunastominutowa frekwencja muzyki ilustracyjnej ze ścieżki dźwiękowej.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Brokeback Mountain (soundtrack).
Matka scenariusza
Film bazujący jest na opowiadaniu Brokeback Mountain amerykańskiej pisarki E. Annie Proulx, laureatki Nagrody Pulitzera. Bajka to ukazało się zrazu w czasopiśmie The New Yorker w październiku 1997 roku, zdobywając szacunek i przynosząc autorce liczne nagrody. Po cios następujący literatka opublikowała je w zbiorze opowiadań zatytułowanym Close Range: Wyoming Stories w 1999 r.. W Polsce pierwsze danie publikacja tłumaczenia książki ukazało się w lutym 2006 r. nakładem wydawnictwa Rebis (ISBN 83-7301-878-6) w związku z promocją filmu.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Brokeback Mountain (opowiadanie).
Wykonanie filmu
Heath Ledger, odtwórca głównej roli
Jake Gyllenhaal, kinematograficzny Jack Twist
Scenariusz został napisany przez Dianę Ossanę tudzież zdobywcę Nagrody Pulitzera, Larry’ego McMurtry’ego. Diana Ossana w październiku 1997 r., dostała do ręki publikacja “The New Yorker” z nowelą Annie Proulx. Po przeczytaniu 2/3 zaczęłam chlipać, i nie przestałam aż do końca. Byłam bez wyjątku zdołowana. Emocjonalnie wyczerpana. Następnego dnia dałam Larry’emu do przeczytania. Obydwoje stworzyli harmonogram kinematograficzny w prawie trzy miesiące, choć przez plus minus siedem lat na próżno walczyli o realizację filmu, przedstawiając go wielu reżyserom i aktorom. W Hollywood harmonogram pozostawał modny jak jeden z “wielkich w życiu nie wyprodukowanych”.
Ang Lee podjął się reżyserowania filmu w 2003 r. co do jednego ze studiem Focus Films i producentem Jamesem Schamusem, co nie pozostawało bez znaczenia na rzecz odwagi producentów w podjęciu tematu, jaki wtedy wydawał się niesłychanie ryzykowny.
Główne role Ang Lee zdecydował się zwierzyć się młodym aktorom. Ubiegali się o nie m.in. Colin Farrell, Josh Hartnett i Billy Crudup.
Film był kręcony głównie w prowincji Alberta w Kanadzie. Ang Lee zdecydował, że będzie to idealne obszar do kręcenia Brokeback Mountain ze względu na podobne układ terenu gdy w Wyoming, niskie koszty produkcji w Kanadzie i odsiecz finansowe udzielone przez Alberta Obraz Development Corporation.
Na potrzeby filmu interes Canadian House Buzz Wygląd Group wykonała 75 efektów wizualnych. Potrzebnych było m.in. 2500 owiec, a na planie było ich jeno 700. Montowano również idylla, obfitość w ciągu burzy, dodawano ewentualnie wymazywano elementy scenografii.
Zdjęcia zakończono w sierpniu 2004 r. Postprodukcję zamknięto wiosną 2005 r.. Premierowy prezentacja odbył się 2 września 2005 r. na przestrzeni Festwalu Filmowego w Wenecji. Dwadzieścia cztery godziny później pokazano go po trafienie najważniejszy w USA na Telluride Obraz Festival.
Sukces filmu zapewnił obu odtwórcom głównych ról wjazd do pierwszej ligi aktorów hollywoodzkich.
Ta agenda jest zalążkiem. Chyba że możesz, rozbuduj ją.
Obsada
(Źródło: Filmweb.pl zaś IMdB)
Aktorzy
- Heath Ledger jak Ennis Del Mar
- Jake Gyllenhaal jak Jack Twist
- Anne Hathaway w charakterze Lureen Newsome-Twist, żona Jacka
- Michelle Williams jak Alma Beers Del Mar, żona Ennisa
- Randy Quaid jak Joe Aguirre, hodowca owiec
- Anna Faris jak Lashawn Malone
- Valerie Planche jak kelnerka
- Graham Beckel jak L. D. Newsome, teść Jacka
- David Harbour jak Randall Malone
- Kade Phillips w charakterze 9 l. Ennis
- Steffen Cole Moser jak 11 l. K. E. Del Mar, towarzysz Ennisa
- Jake Church w charakterze 10 l. Bobby, potomek męski Jacka
- Kate Fatamorgana w charakterze 19 l. Alma, córa Ennisa
- Cheyenne Hill w charakterze 13 l. Alma, córa Ennisa
- Sarah Hyslop jak 9-12 l. Alma, potomek żeński Ennisa
- Keanna Dubé jak 5 l. Alma, córa Ennisa
- Hannah Stewart jak 3 l. Alma, potomek żeński Ennisa
- Cayla Wolever w charakterze 11 l. Jenny, potomek żeński Ennisa
- Jacey Kenny jak 7-8 l. Jenny, potomek żeński Ennisa
- Brooklynn Proulx jak 4 l. Jenny, potomek żeński Ennisa
- Roberta Maxwell w charakterze pierwowzór Jacka
- Peter McRobbie w charakterze John Twist, ojczulek Jacka
- Linda Cardellini w charakterze Cassie
- Scott Michael Campbell w charakterze Monroe, inny mąż Almy
- David Trimble jak Bask
- Tom Carey w charakterze Jimbo
- Don Bland jak cyklista 1
- Steven Cree Molison jak cyklista 2
- Mary McBride jak piosenkarka
- Steve Eichler jak gitarzysta
- Larry Reese jak Jolly Minister
- Duval Lang jak spiker
- Barb Mitchell jak tancerka westernowy
- Marty Antonini w charakterze Timmy
- James Baker jak farmer 1
- Pete Seadon jak farmer 2
- Mary Liboiron jak Fayette Newsome, świekra Jacka
- Haley Ramm w charakterze Alma (głos)
- Jerry Callaghan w charakterze sędzia
- Dan McDougall jak bufetowy 1
- Dean Barrett w charakterze bufetowy 2
- Ken Zilka w charakterze łobuz 1
- John Tench w charakterze opryszek 2
- Gary Lauder w charakterze zabójca-mechanik
- Will Martin jak Carl
- Christian Fraser jak rodeo-clown
- Ken Roberts jak wybitny barman
- Cam Sutherland jak napastnik
- Rodrigo Prieto jak młody Meksykanin, przyziemny fagas Jacka
- Jayson Therrien w charakterze salonowiec baru
- Victor Reyes w charakterze chilijski pasterz 1
- Lachlan Mackintosh jak chilijski pasterz 2
Ekipa
- Ang Lee – reżyser
- Larry McMurtry i Diana Ossana – scenariusz
- Rodrigo Prieto – zdjęcia
- Gustavo Santaolalla – muzyka
- Judy Becker i Laura Ballinger – scenografia
- James Schamus, Murray Ord i Diana Ossana – produkcja
- Michael Hausman, Larry McMurtry, Wolumin Cox, Jordy Randall, Michael Costigan i William Pohlad – producenci wykonawczy
- Dylan Tichenor i Geraldine Peroni – montaż
- Marit Allen – kostiumy
- Avy Kaufman – casting
Nagrody i nominacje
Zobacz news w serwisie Wikinews na idea Znamy nominacje do Oscarów za 2005 rok
Zobacz nius w serwisie Wikinews na idea Oscary za dwanaście miesięcy 2005 rozdane
Tajemnica Brokeback Mountain zdobył na rzecz swoich twórców w sumie 80 branżowych nagród i 64 nominacje w różnych kategoriach.
W 2005 r.
Nagrody Festiwalu Filmowego w Wenecji
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Złoty Lew
Ang Lee
Nagrody Boston Society of Obraz filmowy Critics
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
BSFC Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wizja filmowy
Nagrody Dallas-Fort Worth Obraz filmowy Critics Association
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
DFWFCA Award
Rodrigo Prieto
Najlepsze zdjęcia filmowe
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wizja filmowy
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy scenariusz
Nagrody Florida Obraz Critics Circle
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
FFCC Award
Rodrigo Prieto
Najlepsze zdjęcia filmowe
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy film
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy scenariusz
Nagrody Gotham
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
Gotham Award
Heath Ledger, Jake Gyllenhaal, Michelle Williams, Anne Hathaway, Linda Cardellini, Randy Quaid, Anna Faris
Najlepszy ekipa aktorski w obsadzie
Ang Lee
Najlepszy film
Nagrody Las Vegas Obraz Critics Society
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Sierra Award
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wyobrażenie filmowy
Gustavo Santaolalla
Najlepsze osiągnięcia
Nagrody żywot Angeles Obraz Critics Association
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
LAFCA Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wizja filmowy
Nagrody National Board of Review, USA
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
NBR Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Jake Gyllenhaal
Najlepszy histrion drugoplanowy
Nagrody New York Obraz filmowy Critics Circle
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
NBR Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Brokeback Mountain
Najlepszy film
Nagrody Phoenix Obraz Critics Society
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
PFCS Award
Rodrigo Prieto
Najlepsze zdjęcia filmowe
Heath Ledger
Najlepsza bohater literacki na rzecz aktora w głównej roli
Jake Gyllenhaal
Najlepsza postać na rzecz aktora w roli drugoplanowej
Michelle Williams
Najlepsza postać na rzecz aktorki w roli drugoplanowej
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy agenda adaptowany z innego medium
Nagrody San Diego Obraz Critics Society
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Nagroda specjalna
Jake Gyllenhaal
Zasadniczy udział pracy w filmach Brokeback Mountain, Jarhead i Dowód
Nagrody San Francisco Obraz Critics Circle
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
SFFCC Award
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wizja filmowy
Nagrody Międzynarodowej Akademii Prasowa
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Satellite Award
Ang Lee
Wybitny reżyser
Geraldine Peroni i Dylan Tichenor
Wybitny zestaw filmowy
Brokeback Mountain
Wybitny wyobrażenie kinematograficzny, dramat
Gustavo Santaolalla i Bernie Taupin
Wybitny ekscentryczny robota na rzecz piosenki A Love That Will Never Grow Old
Nominacja
Heath Ledger
Wybitny artysta dramatyczny w obrazie filmowym, dramat
Jake Gyllenhaal
Wybitny artysta dramatyczny w roli drugoplanowej, dramat
Gustavo Santaolalla
Wybitne oryginalne osiągnięcia
Larry McMurtry i Diana Ossana
Wybitny agenda, adaptację
Nagrody Southeastern Obraz filmowy Critics Association
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
SEFCA Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wizja filmowy
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy agenda, Adapted
Europejska Rekompensata Filmowa
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
Screen International Award
Ang Lee
Filmy pozaeuropejskie
Nagrody Washington DC Area Obraz Critics Association
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
WAFCA Award
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wyobrażenie filmowy
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy agenda – adaptację
Michelle Williams
Najlepsza aktorka drugoplanowa
(Źródło: IMdB)
W 2006 r.
Nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Oscar
Ang Lee
Największe zdobycie w reżyserii
Gustavo Santaolalla
Największe osiągniecie w oryginalnej muzyce skomponowanej do filmu
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy harmonogram adaptowany
Nominacja
Rodrigo Prieto
Najlepsze zdobycie w zdjęciach filmowych
Diana Ossana i James Schamus
Najlepszy wyobrażenie kinematograficzny roku
Heath Ledger
Najlepsza postać na rzecz aktora w głównej roli
Jake Gyllenhaal
Najlepsza bohater literacki na rzecz aktora w roli drugoplanowej
Michelle Williams
Najlepsza postać na rzecz aktorki w roli drugoplanowej
Nagrody Norwegian Obraz filmowy Institute w Haugesund
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
Amanda Award
Ang Lee
Najlepszy fabularny obraz zagraniczny
Nagrody Amerykańskiego Stowarzyszenia Montażystów (ACE)
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
Eddie
Geraldine Peroni i Dylan Tichenor
Najlepszy składanie w fabularnym filmie dramatycznym
Nagrody Amerykańskiego Stowarzyszenia Operatorów Filmowych (ASC)
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
ASC Award
Rodrigo Prieto
Wybitne zdobycie w zdjęciach do filmu kinowego
Nagrody Australian Obraz filmowy Institute
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
International Award
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Nagrody Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (BAFTA)
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
BAFTA Obraz filmowy Award
Diana Ossana i James Schamus
Najlepszy film
Jake Gyllenhaal
Najlepsza postać na rzecz aktora w roli drugoplanowej
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy scenariusz-adaptację
David Lean Award
Ang Lee
za reżyserię
Nominacja
Anthony Asquith Award
Gustavo Santaolalla
za muzykę filmową
BAFTA Obraz filmowy Award
Rodrigo Prieto
Najlepsze zdjęcia filmowe
Geraldine Peroni i Dylan Tichenor
Najlepszy montaż
Heath Ledger
Najlepsza bohater literacki na rzecz aktora w głównej roli
Michelle Williams
Najlepsza postać na rzecz aktorki w roli drugoplanowej
Nagrody BMI Obraz filmowy & TV
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
BMI Obraz Music Award
Gustavo Santaolalla
Nagrody Bodil (Dania)
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
Bodil Award
Ang Lee
Najlepszy obraz filmowy amerykański
Nagrody Broadcast Obraz filmowy Critics Association
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Critics Choice Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wyobrażenie filmowy
Michelle Williams
Najlepsza aktorka drugoplanowa
(jak jeden mąż z Amy Adams w Świetlik)
Nominacja
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Gustavo Santaolalla
Najlepszy kompozytor
Emmylou Harris w A Love That Will Never Grow Old
Najlepsza piosenka
Jake Gyllenhaal
Najlepszy człowiek teatru drugoplanowy
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy pisarz
Nagrody Casting Society of America, USA
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Artios
Avy Kaufman
Najlepszy casting w fabularnym filmie dramatycznym
Nagrody Central Ohio Obraz Critics Association
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
COFCA Award
Heath Ledger
Aktor roku również za role w filmach Nieustraszeni bracia Grimm, Casanova i Królowie Dogtown
Heath Ledger
Best Lead Performance
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy scenariusz
Nagrody Chicago Obraz filmowy Critics Association
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
CFCA Award
Rodrigo Prieto
Najlepsze zdjęcia filmowe
Gustavo Santaolalla
Najlepsze oryginalne osiągnięcia
Nominacja
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wizja filmowy
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy scenariusz
Jake Gyllenhaal
Najlepszy histrion drugoplanowy
Michelle Williams
Najlepsza aktorka drugoplanowa
Nagrody Chlotrudis
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Chlotrudis Award
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy adaptowany scenariusz
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Nominacja
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Brokeback Mountain
Najlepszy film
Nagrody David di Donatello
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
David
Ang Lee
Najlepszy obraz filmowy zagraniczny
Nagrody Directors Guild of America, USA
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
DGA Award
Ang Lee, Scott Ferguson, Wolumen Benz, Michael Hausman, Pierre Tremblay, Brad Moerke
Wybitne zdobycie reżyserskie w filmie
Nagrody GLAAD Media
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
GLAAD środki masowego przekazu Award
Brokeback Mountain
Wybitny obraz filmowy – szeroka kariera (Wide Release)
Nagrody Glitter
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Glitter Award
Brokeback Mountain
Najlepszy wyobrażenie filmowy
Nagrody Hollywoodzkiego Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Złoty Glob
Ang Lee
Najlepszy reżyser – film
Brokeback Mountain
Najlepszy wizja kinematograficzny – dramat
Gustavo Santaolalla (muzyka), Bernie Taupin (słowa) za piosenkę A Love That Will Never Grow Old
Najlepszy oryginalna śpiew w obrazie filmowym
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy harmonogram w obrazie filmowym
Nominacja
Gustavo Santaolalla
Najlepsze oryginalne zdobycie w obrazie filmowym
Heath Ledger
Najlepsza postać na rzecz aktora w filmowym obrazie dramatycznym
Michelle Williams
Najlepsza bohater literacki na rzecz aktorki w roli drugoplanowej w filmowym obrazie dramatycznym
Nagrody Golden Trailer
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
Golden Trailer
Brokeback Mountain
Najlepszy romams
Nagrody Independent Spirit
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Independent Spirit Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
James Schamus i Diana Ossana
Najlepszy obraz fabularny
Nominacja
Heath Ledger
Najlepsza główna pole męska
Michelle Williams
Najlepsza drugoplanowa pole kobieca
Nagrody London Critics Circle Film
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
ALFS Award
Ang Lee
Reżyser roku
Brokeback Mountain
Film roku
Nominacja
Heath Ledger
Aktor roku
James Schamus i Diana Ossana
Scenarzysta roku
Nagrody Filmowe MTV
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
MTV Movie Award
Jake Gyllenhaal i Heath Ledger
Najlepszy pocałunek
Jake Gyllenhaal
Najlepsza postać aktorska
Nagrody NRJ Ciné
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
NRJ Ciné Award
Jake Gyllenhaal i Heath Ledger
Najlepszy pocałunek
Nagrody Nikkan Sports Film
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Nikkan Sports Obraz Award
Brokeback Mountain
Najlepszy obraz filmowy zagraniczny
Nagrody Online Obraz Critics Society
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
OFCS Award
Gustavo Santaolalla
Najlepszy oryginalne osiągnięcie
James Schamus i Diana Ossana
Najlepszy harmonogram, adaptację
Nominacja
Heath Ledger
Najlepszy aktor
Rodrigo Prieto
Najlepsze zdjęcia filmowe
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Brokeback Mountain
Najlepszy wyobrażenie filmowy
Jake Gyllenhaal
Najlepszy człowiek teatru drugoplanowy
Michelle Williams
Najlepsza aktorka drugoplanowa
Nagrody Producer’s Guild of America
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Motion Picture Producer of the Year Award
Diana Ossana i James Schamus
Film kinowy
Nagrody Santa Barbara International Obraz filmowy Festival
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Najbardziej szczytowy gzyms roku
Heath Ledger
Nagrody Amerykańskiej Gildii Aktorów Filmowych (SAG)
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
SAG Awards, aktor
Linda Cardellini, Anna Faris, Jake Gyllenhaal, Anne Hathaway, Heath Ledger, Randy Quaid, Michelle Williams
Wybitne kreacje na rzecz obsady w obrazie filmowym
Michelle Williams
Wybitna postać kobieca na rzecz aktorki w roli drugoplanowej
Heath Ledger
Wybitna bohater literacki męska na rzecz aktora w głównej roli
Jake Gyllenhaal
Wybitna postać męska na rzecz aktora w roli drugoplanowej
Nagrody USC Scripter
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
USC Scripter Award
Larry McMurtry, Diana Ossana, Annie Proulx
Nagrody Vancouver Obraz filmowy Critics Circle
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
VFCC Award
Ang Lee
Najlepszy reżyser
Nagrody World Soundtrack
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
Public Choice Award
Gustavo Santaolalla
Nominacja
World Soundtrack Award
Gustavo Santaolalla (muzyka), Bernie Taupin (słowa), Emmylou Harris (uprawianie) za piosenkę A Love That Will Never Grow Old
Najlepsza oryginalna pieśń napisana do filmu
Gustavo Santaolalla
Najlepsza oryginalna ścieżka dźwiękowa roku
Nagrody Writers Guild of America, USA
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nagroda
WGA Award (Screen)
Larry McMurtry i Diana Ossana
Najlepszy zharmonizowany scenariusz
(Źródło: IMdB)
W 2007 r.
Nagrody Francuskiej Akademii Sztuki i Techniki Filmowej
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
César
Ang Lee
Najlepszy obraz filmowy zagraniczny
Nagrody Narodowej Akademii Sztuki i Techniki Rejestracji (NARAS)
Rezultat
Nagroda
Uhonorowany
Nominacja
Grammy
Gustavo Santaolalla
Najlepsza ścieżka dźwiękowa do filmu, telewizji albo innych wizualnych mediów w formie składanki “różni artyści”
(Źródło: IMdB)
Ciekawostki
- Koszule, będące ważnymi rekwizytami w filmie o związku Ennisa i Jacka, zostały kupione za nad stówa tysięcy dolarów przez 45-letniego Toma Gregory. Mają one posłużyć w kampanii z przeciwnej strony homofobii.
- Projektując plakat promujący obraz twórcy szukali inspiracji wśród plakatów z rankingu 50 w najwyższym stopniu romantycznych filmów w historii. Do nogi postanowili wzorować się na plakacie do filmu Titanic.
- W materiałach internetowych polskiego dystrybutora filmu, Monolith Dodać, Tajemnica Brokeback Mountain figuruje jak… komedia.
Bibliografia
- Annie Proulx Brokeback Mountain, “The New Yorker”, 13 października 1997 r.
- Annie Proulx Brokeback Mountain w: Close Range: Wyoming Stories, wyd. Fourth Estate, Londyn 1999, ISBN 1857029429
- Annie Proulx Tajemnica Brokeback Mountain, Oficyna Rebis, Poznań 2006, ISBN 83-7301-878-6
- Piotr Kletowski Tajemnica Brokeback Mountain, omówienie filmu, “Arte” 2006 r., nr 2, s. 78
- Jerzy Płażewski Tajemnica Brokeback Mountain, omówienie filmu, “Cinema Kraj nad wisłą” 2006 r., nr 2, s. 66
- Jakub Demiańczuk “Tajemnica Brokeback Mountain” aktualnie dzień jutrzejszy z Dziennikiem, omówienie filmu (publikacja DVD), “Pamiętnik Polska-Europa-Świat” 2008 r., nr 55 (05.03), s. 20
- Piotr Mańkowski DVD premiery, omówienie filmu (publikacja DVD), “Kronika Polska-Europa-Świat – Obszar kulturowy” 2006 r., 09.22, s. 90
- Diana Rymuza Daleko od nieba, omówienie filmu (ogłoszenie DVD), “Memoriał Polska-Europa-Świat – Obszar kulturowy” 2008 r., 02.29, s. 67
- Bartosz Żurawiecki Miłość, która góry przenosi, punkt, “Obraz” 2006 r., nr 2, s. 36-39
- Bartosz Żurawiecki Tajemnica Brokeback Mountain, omówienie filmu, “Obraz filmowy” 2006 r., nr 2, s. 74-75
- Zbigniew Basara Podwójne życie gejowskich kowbojów, omówienie filmu, “Pismo Wyborcza” 2005 r., nr 304 (31.12-01.01), s. 10
- Tadeusz Sobolewski Pułapka Brokeback Mountain, omówienie filmu, “Czasopismo Wyborcza” 2006 r., nr 47 (24.02), s. 16
- Julia Pańków Jak Annie Proulx znieważyła Nieoswojony Zachód, paragraf, “Czasopismo Wyborcza” – “Wysokie Obcasy” 2006 r., nr 8, s. 34-38
- Tomasz Jopkiewicz Wszędzie zagraniczny, wzdłuż i wszerz swój, omówienie filmu, “Kinematografia” 2006 r., nr 2, s. 21-23
- Andrzej Kołodyński Tajemnica Brokeback Mountain, omówienie filmu, “Dziesiąta muza” 2006 r., nr 2, s. 62
- Podróż do nowej ziemi, omówienie filmu (ogłoszenie DVD), “Dziesiąta muza” 2006 r., nr 10, s. 80-82
- Łukasz Maciejewski Tajemnice Brokeback Mountain, omówienie filmu (ogłoszenie DVD), “Maszyna” 2006 r., nr 7 (październik), s. 122
- David Ansen Wbrew regułom, omówienie filmu, “Newsweek Rzeczpospolita polska” 2006 r., nr 2, s. 102
- Lech Kurpiewski Kowboj nadwrażliwiec, paragraf, “Newsweek Rzeczpospolita polska” 2006 r., nr 7, s. 102-103
- Artur Majer Po prostu o miłości, omówienie filmu, “Odra” 2006 r., nr 4, s. 105-106
- Piotr Zawojski Opowieść o miłości (nie)możliwej, omówienie filmu, “Opcje” 2006 r., nr 2, s. 956-98
- Janusz Wróblewski Wszyscy kochamy racja samo, omówienie filmu, “Gra polityczna” 2006 r., nr 4, s. 69
- Radosław Korzycki Tajemnica dzikiego zachodu, punkt, “Gra polityczna” 2006 r., nr 13, s. 68
- Paweł T. Felis Tańczący z mitami, omówienie filmu, “Przekrój” 2006 r., nr 8, s. 68
- Barbara Hollender Wygrała gejowska love story, protokół z imprezy, “Republika” 2006 r., nr 15 (18.01), s. 9
- Barbara Hollender Inny Niehodowany Zachód, omówienie filmu, “Republika” 2006 r., nr 047 (24.02), s. 8
- Marzena Podbródek Chłopaki z Wyoming, omówienie książki (i CD-ROM), “Republika” 2006 r., nr 84 (08-09.04), s. 20
- Anita Piotrowska Trzeba wykluczyć tę miłość, omówienie filmu, “Tygodnik Całościowy” 2006 r., nr 8, s. 22
- Tajemnica Brokeback Mountain, omówienie filmu (ogłoszenie DVD), “Video & DVD Sprawozdawca” 2006 r., nr 9, s. 20
- Tajemnica Brokeback Mountain, omówienie filmu (ogłoszenie DVD), “Video & DVD Sprawozdawca” 2006 r., nr 12, s. 59
- Katarzyna Jabłońska Nie ma odpowiedzi, omówienie filmu, “Spójnia” 2006 r., nr 6, s. 132
- Jerzy A. Rzewuski Sekretne życie kowbojów, omówienie filmu, “Szczerze” 2006 r., nr 08, s. 95
- Brygida Helbig-Mischewski Zmasakrowani przez ojca. “Sekret Brokeback Mountain” – obraz i opowieść, paragraf, “Pogranicza” 2006, nr 3 (62)
Linki zewnętrzne
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z filmu Sekret Brokeback Mountain
- Strona oficjalna filmu (en)
- Polskie arena filmu (pl)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Lista nagród na rzecz filmu Brokeback Mountain w serwisie IMdB, dojście 2008-03-06
- ↑ Joanna H.A. Sieg w “Filmmixer.pl – słownik kinematograficzny” za “Entertainment Weekly”, dojazd 2008-03-06
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Krzysztof Tomasik Filmowe faktyczny stan rzeczy roku: Sekret Brokeback Mountain, InnaStrona.pl, dojście 2008-03-06
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Tomasz Raczek Zapiski latarnika, komplet naczyń stołowych Latarnik.pl, 2006-01-28
- ↑ 5,0 5,1 Tadeusz Sobolewski Gejowskie love story, “Pismo Wyborcza”, 2005-09-05
- ↑ Tajemnica Brokeback Mountain najlepszym filmem 2006 roku podług dziennikarzy Stopklatki i Esensji, Esensja.pl, 2007-01-19
- ↑ 7,0 7,1 Marcin Kamiński Wielkie niespełnienie, Filmweb.pl, 2006-02-23
- ↑ Zobrazowanie filmu w serwisie IMdB, dojazd 2008-03-06
- ↑ Krzysztof Berenda “Monachium” i “Brokeback” ofiarami “syjonistycznej propagandy”, Filmweb.pl 2006-01-13
- ↑ 10,00 10,01 10,02 10,03 10,04 10,05 10,06 10,07 10,08 10,09 10,10 10,11 Informacje o filmie (ciekawostki) w serwisie FilmWeb.pl, dojście 2008-03-06
- ↑ 11,0 11,1 Karol Baluta, omówienie w serwisie Klub Miłośników Filmu, 2006-02-07
- ↑ Piotr Guszkowski Western nie przed chwilą gejowski, recenzenci.pl, 2007-01-01
- ↑ 13,0 13,1 13,2 Esensjopedia, zbiór recenzji do filmu Brokeback Mountain w serwisie Esensja.pl, dojście 2008-03-06
- ↑ Kazimierz Bem Brokeback Mountain, alias obraz o grzechach, Ekumeniczna Przedstawicielstwo Informacyjna na ekumenizm.pl, 2006-02-21
- ↑ Marcin Pietras “Smutne oczy Jacka Twista”, InnaStrona.pl, dojście 2008-03-06
- ↑ Krzysztof Tomasik Filmowe okoliczność roku: Sekret Brokeback Mountain, InnaStrona.pl, dojście 2008-03-06
- ↑ Tadeusz Sobolewski Pułapka Brokeback Mountain, “Czasopismo Wyborcza”, 2006-02-24
- ↑ Bartosz Machalica Ofiary społeczeństwa, komplet naczyń stołowych lewica.pl, 2006-03-09
- ↑ Brygida Helbig-Mischewski Zmasakrowani przez ojca. “Sekret Brokeback Mountain” – obraz filmowy i opowieść, “Pogranicza” 2006, nr 3 (62)
- ↑ 20,0 20,1 Joanna Popowska Brokeback Mountain, omówienie w serwisie Stopklatka.pl, 2006-03-09
- ↑ Konrad Wągrowski, omówienie w serwisie Esensja.pl, dojazd 2008-03-06
- ↑ Dariusz Żak Miś homofob, komplet naczyń stołowych ofilmie.pl, dojazd 2008-03-06
- ↑ 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 23,5 Spotkanie z twórcami filmu w portalu Interia.pl, na podstawie materiałów dystrybutora filmu, dojście 2008-03-06
- ↑ 24,0 24,1 Annie Proulx O ekranizacji “Tajemnicy Brokeback Mountain” w polskim wydaniu opowiadania Tajemnica Brokeback Mountain, s. 74, Rebis, Poznań 2006, ISBN 83-7301-878-6
- ↑ Łukasz Wudarski Brokeback Mountain (Sekret Brokeback Mountain), omówienie w serwisie FilmMusic.pl, dojazd 2008-03-06
- ↑ Soundtracks for Brokeback Mountain, ImdB, dojazd 2008-03-06
- ↑ Monika Petryczko, spotkanie z Gustavo Santaolalla na rzecz serwisu Stopklatka.pl, 2006-07-03
- ↑ Małgorzata Sadowska Gej jest ok?, “Przekrój” nr 11/2006
- ↑ Filming locations for Brokeback Mountain, IMdB, dojście 2008-03-06
- ↑ Krzysztof Berenda Twórca “Brokeback Mountain” na czele Focus Features, Filmweb.pl, 2006-05-18
- ↑ Komentarz w serwisie Kinomaniak.pl, dojście 2008-03-06
- ↑ Komplet naczyń stołowych Monolith Dodać, dojazd 2008-03-06
Źródło: “http://pl.wikipedia.org/wiki/Tajemnica_Brokeback_Mountain“
