Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT w Europie
Kontakty homoseksualne sÄ… dzisiaj legalne we wszystkich 46 krajach Europy. Pierwszym krajem na kontynencie, kto zalegalizowaÅ‚ kontakty homoseksualne, byÅ‚a Republika francuska (w 1791 r. – równolegle główny brzeg na Å›wiecie), a ostatnim BoÅ›nia i Hercegowina (w 2000 r. – Rzeczpospolita Serbska, wchodzÄ…ca w zestaw federacyjnej B. i H.). Rzeczpospolita polska zalegalizowaÅ‚a kontakty homoseksualne w 1932 roku, w charakterze 10 obrÄ™b na kontynencie.
Obecnie w nielicznych krajach europejskich istnieją kodeks prawne szczerze dyskryminujące mniejszości seksualne. W szczególności chodzi o szczeciniasty stulecie dopuszczający kontakty seksualne (starszy rangą na rzecz homoseksualistów, a poniższy na rzecz heteroseksualistów). W niektórych krajach geje w dalszym ciągu są wykluczeni ze służby wojskowej z powodu swojej orientacji seksualnej.
W Europie w największym stopniu zaangażowane w obronę i promowanie praw mniejszości seksualnych są Sojusz Europejska i Porada Europy. Przyjęły one dużo rezolucji dotyczących przestrzegania praw homoseksualistów. UE podpisała międzynarodowe porozumienia z krajami Afryki Północnej i kilkoma z Bliskiego Wschodu, zobowiązujące je do przestrzegania praw człowieka, w tym praw homoseksualistów (mimo iż kochanie się homoerotyczny w dalszym ciągu pozostaje w tamtym miejscu karalny i grozi za niego kilkuletnie pudło a grzywny), podpisała również porozumienia z Arabią Saudyjską, Jemenem i Pakistanem, zobowiązujące te kraje do zniesienia kary śmierci za kontakty homoseksualne.
W UE lewicowe i centrowe frakcje polityczne gdy zieloni, socjaliści i komuniści, a plus liberałowie tudzież niektórzy chrześcijańscy demokraci popierają prawa osób LGBT. Przeciwna jest im i zdecydowana gros chrześcijańskich demokratów.
Spis treści
- 1 Warta prawna przedtem dyskryminacjÄ…
- 2 Powaga związków osób tej samej płci
- 3 Stan prawna osób LGBT w poszczególnych krajach Europy
- 4 Życie osób LGBT na kontynencie
- 5 Zobacz też
- 6 Linki zewnętrzne
//
Ochrona prawna poprzednio dyskryminacjÄ…
Przepisy zakazujÄ…ce dyskryminacji przez asumpt na orientacjÄ™ seksualnÄ… istniejÄ… w systemach prawnych zdecydowanej wiÄ™kszoÅ›ci krajów europejskich, przeważnie zawarte w kodeksach karnych i kodeksach pracy. Przed chwilÄ… jedno paÅ„stwo na kontynencie, Portugalia, posiada taki prohibicja zgoÅ‚a wypowiedziany w konstytucji; paralelny prohibicja znajduje siÄ™ w konstytucji szwajcarskiej, która nie wymienia explicite w katalogu kategorii chronionych orientacji seksualnej, zastÄ™pujÄ…c jÄ… szerokim pojÄ™ciem “sposobu życia”.
Unia Europejska chroni mniejszości seksualne poprzednio dyskryminacją w traktacie Amsterdamskim z 1997 roku, a oraz w Karcie Praw Podstawowych z 2000 roku. Parlament Europejski, przyjął również para dyrektywy w 2000 roku, zakazujące dyskryminacji prze racja na orientację seksualną, do których ratyfikacji są zobowiązane kraje członkowskie i kandydujące do Wspólnoty Europejskiej.
Unia Europejska przyjęła również dyrektywę, na mocy której wszystkie kraje członkowskie zobowiązane są do zagwarantowania prawa azylu przez racja na orientację seksualną jak jedną z kategorii chronionych. Współcześnie właśnie kilkanaście państw Unii Europejskiej, a oraz USA, Eldorado, RPA, Australia i Nowa Zelandia dają taką możliwość.
Uznanie związków osób tej samej płci
Związki par tej samej płci w Europie.
W większości krajów europejskich (nieomalże w całej Europie zachodniej) układy między osobami tej samej płci aktualnie od dawna są legalnie uznawane. Ich mir funkcjonuje w trzech typach:
- MałżeÅ„stwa osób tej samej pÅ‚ci – małżeÅ„stwa cywilne, których mąż i żona stanowiÄ… osoby tej samej pÅ‚ci. W Europie zalegalizowane do tej pory w Holandii (2001), Belgii (2003), Hiszpanii (2005) natomiast Norwegii (2008). Nie liczÄ…c tymi krajami odpowiednie ustawy zostaÅ‚y zaproponowane od 2004 roku w Luksemburgu, Niemczech, Szwecji, Francji, Austrii i w Islandii. Gros krajów “starej Unii Europejskiej” (15), a również niektóre w Europie wschodniej, Ameryce, Azji i Oceanii rozważajÄ… takÄ… traf, jakkolwiek by byÅ‚o odpowiednie ustawy coraz nie powstaÅ‚y albo nie zostaÅ‚y coraz zaproponowane.
Zobacz więcej w osobnych artykułach: Mąż i żona osób tej samej płci w Holandii, Małżonkowie osób tej samej płci w Belgii, Mąż i żona osób tej samej płci w Hiszpanii, Małżonkowie osób tej samej płci w Norwegii.
- Formalne stosunki partnerskie – dajÄ… one z reguÅ‚y ograniczone prawa w stosunku do tych, jakie majÄ… małżeÅ„stwa, czÄ™sto wykluczajÄ… adopcjÄ™ dzieci przez takie pary. W niektórych krajach przecież zależnoÅ›ci partnerskie przyznajÄ… zawierajÄ…cym je parom wszystkie prawa przysÅ‚ugujÄ…ce małżeÅ„stwom, np. w Wielkiej Brytanii. Nie majÄ… one charakteru małżeÅ„stwa, wówczas sÄ… pozbawione ceremonii Å›lubnej, Å›wiadków, wymiany obrÄ…czek, publicznych pocaÅ‚unków itd. Zawieranie takiego zwiÄ…zku czÄ™sto sprowadza siÄ™ do zwykÅ‚ej jego rejestracji w UrzÄ™dzie Stanu Cywilnego. W wiÄ™kszoÅ›ci wypadków sÄ… dostÄ™pne plus na rzecz par heteroseksualnych. Ogół to lecz zależy od kraju, w jakim informacja postać zwiÄ…zku funkcjonuje. Ich rożne typy sÄ… legalne w kilkunastu krajach: Królestwo danii (1989), Szwecja (1995), Islandia (1996), Republika francuska (1999), Finlandia (2002), Rfn, Portugalia (2001), Luksemburg (2004), Wielka Brytania (2005), SÅ‚owenia (2005), Andora (2005), Republika czeska (2006), Szwajcaria (2007), WÄ™gry (2009). Projekty ustaw legalizujÄ…cych stosunki partnerskie zostaÅ‚y zaproponowane w wielu krajach europejskich takich gdy: Rzeczpospolita polska, Zielona Wyspa, WÅ‚ochy (na poziomie ogólnokrajowym), Republika sÅ‚owacji azaliż Hellada. W niektórych z tych krajów podobne projekty pojawiaÅ‚y siÄ™ nieraz, czÄ™sto nie bÄ™dÄ…c dopuszczonym do gÅ‚osowania. Wszystkie kraje, w których legalne sÄ… małżeÅ„stwa homoseksualne, uznajÄ… również zależnoÅ›ci partnerskie.
- Konkubinaty – sÄ… to nieformalne ukÅ‚ady. Konkubenci otrzymujÄ… przed chwilÄ… pewnÄ… liczbÄ™ praw z tych dostÄ™pnych małżeÅ„stwom. Ta postać legalizacji zwiÄ…zku sprowadza siÄ™ do jego rejestracji, zazwyczaj w formie aktu notarialnego lub w każdym przypadku opar zwraca siÄ™ do sÄ…du. Zalegalizowane w wiÄ™kszoÅ›ci krajów Europy zachodniej, a i na WÄ™grzech (1996), Austrii (2003) tudzież Chorwacji (2003). W niektórych krajach europejskich konkubinaty sÄ… uznawane, mimo to zapewniajÄ… parom jedynie nieco najważniejszych praw, np. w Grecji, WÅ‚oszech, Liechtensteinie azali Irlandii (1996).
Wiele krajów przyznaje parom jednopÅ‚ciowym również system prawny adopcji dzieci: Islandia (2000)1, Norwegia (2001)1, Królestwo danii (1999)1, Szwecja (2003)², Finlandia (2001)1, Wielka Brytania (2002)², Królestwo holandii (2001)², Belgia (20001/20062), Republika francuska (2004 – wola sÄ…du)1, Hiszpania (20001/2005²), Republika federalna niemiec (2005)1. Czereda innych paÅ„stw, a oraz niemaÅ‚o z wyżej wymienionych, rozważa takÄ… sposobność, w tym plus przyznanie prawa do adopcji na rzecz par niespokrewnionych z dzieckiem.
1 tylko dzieci partnera
² bez ograniczeń
Parlament Europejski przyjął 14 lipca 2005 roku (stosunkiem głosów 360 za, 272 naprzeciw, 20 się wstrzymało) dyrektywę zobowiązującą wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej do uznawania małżeństw homoseksualnych, zawartych przez pary tej samej płci poniekąd jeżeli w danym kraju stosunki homoseksualne nie są uznawane.
Sytuacja prawna osób LGBT w poszczególnych krajach Europy
Kraj
Legalizacja kontaktów homoseksualnych1
Zrównanie wieku²
Zakaz dyskryminacji³
ZwiÄ…zki homoseksualne4
Małżeństwa homoseksualne5
Adopcja dzieci6
Prawo azylu7
Andora
1886
2001
TAK
2005
-
-
-
Austria
1971
2003
2004
2003
-
-
TAK
Belgia
1792
1985
2003
2000
2003
2000 / 2006
TAK
Białoruś
1994
1994
-
-
-
-
-
Bośnia i Hercegowina
2000*
2000
2003
-
-
-
-
Bułgaria
1968
2002
2003
-
-
-
-
Chorwacja
1977
1998
2003
2003
-
-
-
Czarnogóra
1977
1977
-
-
-
-
-
Czechy
1961
1990
1999
2001/2006
-
-
-
Dania
1933
1976
1987
1989
-
1999
TAK
Estonia
1992
2001
2004
-
-
-
-
Finlandia
1971
1998
1995
2002
-
2002
TAK
Francja
1791
1982
2001
1999
-
2004
TAK
Grecja
1952
1987
2005
-
-
-
TAK
Hiszpania
1822
1822
1995
1998 (11 z 17 regionów)
2005
2005
TAK
Holandia
1811
1971
1992
1998
2001
2001
TAK
Irlandia
1993
-
2000
1996
-
-
TAK
Islandia
1940
1992
1996
1996
-
2006
TAK
Liechtenstein
1989
2001
1999
TAK
-
-
-
Luksemburg
1795
1992
1997
2004
-
-
-
Å?otwa
1992
2000
2005 (uznanie sÄ…du)
-
20059
-
TAK
Mołdawia
1995
2002
2005
-
-
-
-
Niemcy
1969*
1994*
2005
2001
-
2005
TAK
Norwegia
1972
1972
1981
1993
2008
2001
TAK
Polska
1932
1932
2003
-
-
-
TAK
Portugalia
1983
2005 (wola sÄ…du)
2004
2001
-
-
-
Federacja rosyjska
1993 (z wyjÄ…tkiem Czeczenii)
1997
2005 (wola sÄ…du)
-
-
-
-
Rumunia
1996
2002
2002
-
-
-
-
San Marino
1864
1864
-
-
-
-
-
SÅ‚owacja
1962
1990
2004
-
-
-
-
SÅ‚owenia
1977
1977
1995
2006
-
-
TAK
Szwajcaria
1942
1992
1999
2007
-
-
-
Szwecja
1944
1978
1987
1995
-
2003
TAK
Węgry
1962
2004
2004
1996/2009
-
-
-
Wielka Brytania
1982*
2001
2005
2005
-
2005
TAK
WÅ‚ochy
1890*
1889
2003
2004 (8/20 regionów)
-
-
-
1 Ostateczna termin legalizacji kontaktów homoseksualnych. W niektórych krajach federacyjnych depenalizacja aktów homoseksualnych postÄ™powaÅ‚a nierównomiernie – uwzglÄ™dniono datÄ™ ostatniego regionu, kto je zdepenalizowaÅ‚.
² Ostateczna termin zrównania wieku osób prawnie dopuszczajÄ…cych siÄ™ aktów homo- i heteroseksualnych. W niektórych krajach federacyjnych zrównywanie wieku postÄ™powaÅ‚o nierównomiernie – uwzglÄ™dniono datÄ™ ostatniego regionu, jaki go zrównaÅ‚.
³ “Globalny” tj. w kodeksie karnym, konstytucji albo innym akcie dajÄ…cym ogólny prohibicja dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej we wszystkich dziedzinach życia czy też “częściowy” tj. chroni nim dyskryminacjÄ… dopiero co w wybranych, jednej albo wiÄ™cej dziedzinach życia, np. obszar pracy, posÅ‚uga w armii itd., atoli nie we wszystkich dziedzinach życia.
4 “Stosunki partnerskie” przyznajÄ…ce zwykle gros praw z tych, jakie majÄ… małżeÅ„stwa heteroseksualne albo “konkubinaty” przyznajÄ…ce z reguÅ‚y część ewentualnie wÅ‚aÅ›nie parÄ™ podstawowych praw z tych, jakie majÄ… małżeÅ„stwa heteroseksualne.
5 “MałżeÅ„stwa par homoseksualnych” przyznajÄ…ce identyczne prawa, jakie przysÅ‚ugujÄ… małżeÅ„stwom heteroseksualnym.
6 Przyznaje system prawny do adopcji dzieci na rzecz par niespokrewnionych z dzieckiem bądź adopcji przed chwilą dzieci jednego z partnerów.
7 Przyznaje system prawny do ubiegania się o schronienie układny z powodu prześladowań przez okoliczność na orientację seksualną we własnym kraju.
8 W każdym razie homoseksualność jest legalnie zgodny z prawem, to nauki Rzymskiego Kościoła Katolickiego są skierowane negatywnie poniżej homoseksualizmu.
9 Å?otwa jak wiodÄ…cy prym obrÄ™b w Europie zakazaÅ‚a małżeÅ„stw homoseksualnych w swojej konstytucji. Wprzódy, również w charakterze niespotykany brzeg w Europie, wprowadziÅ‚a taki prohibicja w art. 35.2 prawa cywilnego.
Życie osób LGBT na kontynencie
Parada gejów i lesbijek w Paryżu
W całej Europie formalna zgoda na rzecz osób o innej orientacji seksualnej aniżeli heteroseksualna jest nader wysoka – średnio 64% (2005). Lecz występują znaczne różnice między zachodem i wschodem kontynentu.
Poparcie społeczeństwa pod wprowadzenia w całej Europie (2006):
Kraj
Małżeństw homoseksualnych
Adopcji dzieci przez pary homoseksualne
Holandia
82
69
Szwecja
71
51
Dania
69
44
Belgia
62
43
Luksemburg
58
39
Hiszpania
56
43
Niemcy
52
42
Czechy
52
24
Austria
49
44
Francja
48
35
Wielka Brytania
46
33
Finlandia
45
24
Unia Europejska (bez Rumunii i Bułgarii)
44
32
Irlandia
41
30
WÅ‚ochy
31
24
SÅ‚owenia
31
17
Portugalia
29
19
Estonia
21
14
SÅ‚owacja
19
12
Węgry
18
13
Malta
18
7
Litwa
17
12
Polska
17
7
Bułgaria
15
12
Grecja
15
11
Cypr
14
10
Å?otwa
12
8
Rumunia
11
8
Źródło za 2006 (patrz str. 41 i 42)
O wysokim poziomie tolerancji świadczy również numer państw uznających małżeństwa homoseksualne (4x), stosunki partnerskie (14x) azaliż konkubinaty (3x) homoseksualne.
Pomimo wysokiego poziomu tolerancji na kontynencie, przedstawiciele mniejszości seksualnych spotykają się permanentnie z nietolerancją, agresją, a chociażby zbrodniami na tle uprzedzeń homofobicznych. Incydenty te nie omijają również owszem tolerancyjnych państw podczas gdy Królestwo niderlandów azali Szwecja. Sprawcami aktów nienawiści są przede wszystkim gangi młodzieży, ultraprawicowi skinheadzi, podczas gdy i bojówki krańcowo prawicowych ugrupowań politycznych, prowadzących kampanie anty-homoseksualną, a i raz za razem częściej imigranci z państw muzułmańskich, zamieszkujących te kraje.
W Europie tuż przy Ameryki funkcjonuje największa arena gejowska na świecie. Na kontynencie znajdują się setki lokali (pubów, barów, dyskotek, saun, hoteli, restauracji itp.) gejowskich i przyjaznych gejom, tzw. gay-friendly.
W samej Europie działa nad 200 organizacji LGBT z nad 40 krajów o zasięgu międzynarodowym i regionalnym. Zajmują się one przede wszystkim niesieniem pomocy przedstawicielom społeczności LGTB w zakresie prawnym i psychologicznym, a plus walką z nietolerancją azali organizacją imprez kulturowych. W kilku krajach europejskich działają plus gejowskie stacje telewizyjne (np. GAY.tv).
Również stanowiska niektórych kościołów, przede wszystkim protestanckich są otwarte. Kościoły skandynawskie (w Norwegii, Szwecji azali Danii) udzielają od 1995 roku błogosławieństw (nie małżeństw) parom homoseksualnym rejestrującym swój pokrewieństwo partnerski. Równie Kościół anglikański w Wielkiej Brytanii azali ewangelicki w Niemczech. Niezmienne posada w tej sprawie zajmują: Kościół rzymskokatolicki natomiast Kościół prawosławny prawosławna, które potępiają stosunki homoseksualne.
Zobacz też
- LGBT
- homoseksualizm, biseksualizm
- homofobia
- rejestrowany pokrewieństwo partnerski
- małżeństwo homoseksualne
- Sytuacja prawna osób LGBT na świecie
Linki zewnętrzne
- Przepisy dyskryminujące gejów i lesbijki w Europie
- Ochrona prawna poprzednio dyskryminacjÄ… w Europie
- Uznanie związków osób tej samej płci w Europie
ŹródÅ‚o: “http://pl.wikipedia.org/wiki/Sytuacja_prawna_i_spo%C5%82eczna_os%C3%B3b_LGBT_w_Europie“
.svg){kind=link}
