Stonewall (wydarzenia)
Stonewall ewentualnie Stonewall Inn – gejowski piwiarnia w Greenwich Village w Nowym Jorku, w którym miały swój arche rozruchy, wybuchłe w 1969 roku na tle dyskryminacji mniejszości seksualnych. Uważa się, że wydarzenia te zapoczątkowały jankeski, a w konsekwencji i światowy gorączka walki o prawa LGBT.
Spis treści
- 1 Dalszy plan polityczne i społeczne
- 2 Kurs wydarzeń
- 3 Konsekwencje
- 4 Linki zewnętrzne
- 5 Bibliografia
- 6 Filmografia
- 7 Przypisy
- 8 Zobacz też
//
Drugi plan polityczne i społeczne
W czerwcu 1969 roku w Nowym Jorku trwała ondulacja wojna wyborcza mająca wybrać nowego burmistrza. Urzędujący prezydent miasta John Lindsay szukał potencjał zwiększenia swoich szans wyborczych w programie wyborczym, kto prezentował go w charakterze kandydata zwalczającego wszelkie “występki”. Gdyż Lindsay, będący republikaninem, w ostatnim czasie przegrał prawybory w swojej partii, potrzebował spektakularnych akcji w czasie trwania kampanii wyborczej.
Dzielnica Greenwich Village, będąca tłem wydarzeń, była w tamtym czasie odwiedzana przez grupy młodzieży zafascynowanej ruchem antywojennym, często lewicujących. Wielu z nich działało w organizacjach feministycznych czy też antyrasistowskich. Młodzież ta postrzegała policję i armię jak kiciarz represji, któremu trzeba się sprzeciwić. W tle wydarzeń wzrastało niezadowolenie z wojny w Wietnamie i kwitł podniecenie hippisowski. Wydarzenia, które miały nastać, trafiły w takim przypadku na powolny podłoże socjalny. W dodatku w piątek 27 czerwca odbył się pochówek słynnej aktorki Judy Garland – ważnej ikony ówczesnej popkultury, z którą identyfikowało się krocie osób LGBT. W pogrzebie brało współpraca współpraca dookoła 22 tys. osób, w tym najprawdopodobniej 12 tys. osób homoseksualnych. Ocenia się, że okoliczność to mogło mieć oddziaływanie na nastroje społeczne tego dnia.
“Stonewall Inn” było trzecim z kolei gejowskim lokalem, na jaki dokonano nalotu w czasie tamtego tygodnia. Tego typu akcje policji stanowiły w tamtym czasie zwykłą, często stosowaną procedurę. Lokale mniejszości seksualnych często zamykano z powodu braku licencji na sprzedaż alkoholu. Ich bywalców traktowano siłą, spisywano szczegóły życiorysu wszystkich obecnych, a policjanci czynili poniżej ich adresem złośliwe komentarze. Przy zarzutem “nieprzyzwoitości” zwykle również dochodziło do aresztowań przypadkowych, w najwyższym stopniu rzucających się w oczy homoseksualistów – zwykle transwestytów. Nazwiska drukowano w gazetach, co rujnowało życie i kariery wielu osób. Kierowano się zasadami, wedle których:
- gejom nie można było oddawać usługi alkoholu w lokalu,
- mężczyzna nie mógł tańczyć z mężczyzną,
- każda pastuch świń i iks mężczyzna musi dźwigać co najmniej trzy części garderoby, które odpowiadają biologicznej płci.
“Stonewall Inn” był jednym z wielu nielicencjonowanych klubów działających w dzielnicy, do którego wjazd kosztowało 3 dolary. W środku wolno było uzyskać drinki i zatańczyć z kim się chciało. Większa część bywalców była robotnikami, emigrantami z krajów trzeciego świata, w dużej części czarnoskórymi albo latynosami. Bywali w tamtym miejscu podobnie hipisi, chłopcy z tzw. dobrych domów, a plus zbiorowość ludzka slumsów czy też ekskluzywnych hoteli. Wielu z nich nie miało 18 lat.
Bieg wydarzeń
Wydarzenia rozpoczęły się o 1:20 w nocy z 27 na 28 czerwca 1969 roku, podczas gdy milicja z szóstego okręgu na Manhattanie w sile dziewięcioosobowego (podług innych źródeł ośmioosobowego) oddziału dokonała rutynowego nalotu na “Stonewall Inn”, gejowski lada w sąsiedztwie 55 Christopher Street w Greenwich Village, dzielnicy Nowego Jorku. Oddziałem dowodził rewizor Seymour Pine. Dopiero co jeden z policjantów był w mundurze.
Policjanci z nakazem rewizji wkroczyli do baru. W ślad za przepytywali klientów i samopas wypuszczali na pozornie lokalu, ci oraz w zamian rozejść się, zatrzymywali się przedtem wejściem. Zebrał się gawiedź w liczbie ok. 200 osób. Jak policjanci wyprowadzali kelnera, ochroniarza, trzech transwestytów i jedną lesbijkę do wozu policyjnego, gromada zareagował okrzykami We want freedom, Gay power. Doszło do przepychanek, kiedy policjanci chcieli włożyć lesbijkę do samochodu, która broniąc się, w końcu się oswobodziła. Na policjantów posypały się kamienie, butelki i śmieci.
Najprawdopodobniej nieplanowanie jeden z przechodniów, heteroseksualny wykonawca Dave van Ronk, został na uwięzi przez policjantów, a odtąd zaciągnięty do środka baru, dokąd był bity. Funkcjonariusze zabarykadowali od środka drzwi lokalu. Doszło do wybuchu gniewu i agresji wśród tłumu. Podczas gdy próbowano wedrzeć się do środka, policjanci odbezpieczyli rynsztunek i zagrozili jej użyciem krzycząc Zastrzelimy pierwszego gnoja, kto przekroczy drzwi!. Huk ściągnął poniżej knajpa osoby z innych okolicznych pubów i mieszkańców Greenwich Village. Rój osiągnął liczbę ok. 1000 osób. W największym stopniu agresywna część tłumu wyrwała prędkościomierz stróż parkingowy i próbowała posłużyć się przed w charakterze taranem. Usiłowano oraz rozpalić drzwi.
Po 45 minutach odsiecz policyjne uwolniły zabarykadowanych funkcjonariuszy, co kosztowało ich czterech rannych. Ranni byli również po stronie tłumu. Aresztowano w sumie 13 uczestników zajścia. Na ulicach wybuchły jakkolwiek rozruchy, które wierny do późna w nocy. Do rana cała ulica była wymazana na ścianach napisami Support cwel power!, Drag power!, They invaded our rights, Gay is good. Na zabitym deskami oknie “Stonewall Inn” widniał tekst Gay power!.
Wieczorem następnego dnia apiać doszło do zamieszek z udziałem powyżej 2000 gejów i lesbijek. W całej okolicy wybuchały pożary. Do rozpędzania tłumu skierowano 400 policjantów ze specjalnych jednostek porządkowych. Starcia z policją wytrwały do 4 rankiem. Demonstracje w mniejszym zakresie wybuchały również w kolejnych dniach. W nocy z 2 na 3 czerwca do rozpędzenia tłumu użyto specjalnych jednostek porządkowych i ciężkiego sprzętu. Doszło do wybuchu kilku pożarów.
Był to najważniejszy gminny opór grupy większej liczby homoseksualistów przeciw sposobowi traktowania ich przez ówczesne władze. Przenigdy już w historii osoby homoseksualne nie działały razem.
Konsekwencje
Amerykański gliniarz ze swoim partnerem na przestrzeni Christopher Street Day w San Francisco, 36 lat po Stonewall riots
Mimo że rewolta w Greenwich Village nie proszek żadnych dających się podać do wiadomości przywódców, podziałał mobilizująco na całe środowisko homoseksualistów w Stanach Zjednoczonych i skłonił do okazania jawnego oporu. W nieco dni po zamieszkach na placu Waszyngtona zorganizowano najwyższy mityng “Pedał Power”. Miech później powstał w Nowym Jorku Gej Liberation Część przednia (Część przednia Wyzwolenia Gejów). żwawo powstały filie tej organizacji w czterech kolejnych dużych miastach tudzież dziesiątki mniejszych, podczas gdy na przypadek lokalne Pederasta Activist Alliances. W ciągu roku w USA uformował się zorganizowany ożywienie walki o prawa LGBT. Od tamtych czasów datuje się ponadto generowanie gej villages w Ameryce.
Wiele z tych organizacji wyrastało z ruchu lewicowego. Łączyły swoją funkcjonowanie ze w dużym stopniu szerszymi ideałami, a niezupełnie wszystkie odnosiły się do Stonewall riots, czego przejawem były organizowane regularne manifestacje w kolejne rocznice wybuchu zamieszek. Stonewall stało się symbolem wolności, równości, tolerancji i wspólnoty. Dwadzieścia cztery godziny zamieszek, 27 czerwca, utrwalił się jak Christopher Street Day (CSD) – Dzień Ulicy Krzysztofa, obchodzony na całym świecie. W metropoliach wielu państw organizowane są kolorowe pochody, w których, owszem gdy np. w Berlinie, co roku biorą współpraca setki tysięcy osób.
Linki zewnętrzne
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Stonewall Inn
- Janusz Boguszewicz Na barykady: Objaśnienia Stonewall (pl)
- Piotr Skuza Polski ożywienie queer w perspektywie polityki społecznej (pl)
- Wycinki z gazet komentujących ówczesne wydarzenia (en)
- Relacja z parady gejów w Nowym Jorku (pl)
Bibliografia
- Martin Duberman Stonewall, wyd. Plume Books, New York 1994, ISBN 0-452-27206-8 (en)
- Agata Engel-Bernatowicz, Aleksandra Kamińska Coming out. Wykrycie orientacji psychoseksualnej – inwitacja do dialogu, Oficyna anka zet pracownia, Gród nad Wisłą 2005, ISBN 83-922193-0-9 (www.comingout.pl – komplet naczyń stołowych promujący książkę) (pl)
Filmografia
- Stonewall, komediodramat w reż. Nigela Fincha z 1995 r.
- Before Stonewall, obraz dokumentalny w reż. Johna Scagliottiego i Grety Schiller z 1984 r.
- After Stonewall, obraz dokumentalny w reż. Johna Scagliottiego z 1999 r.
Przypisy
- ↑ Piotr Prokopowicz Świat po Stonewall: ziemia uprawna czynników społeczno-kulturowych w kształtowaniu wiedzy społecznej na rzecz homoseksualizmu
- ↑ 2,0 2,1 Źródło: en: Wiki Stonewall riots
- ↑ “The New Your Times”, 3 lipca 1969
Zobacz też
- homofobia
- Parada Równości
- Christopher Street Day
Źródło: “http://pl.wikipedia.org/wiki/Stonewall_(wydarzenia)“
