Rak jądra
Nowotwór szkodliwy jądra
(carcinoma testis)
ICD-10:
C62
C62.0 Jądro niezstąpione
C62.1 Jądro zstąpione
C62.2 {{{X.2}}}
C62.3 {{{X.3}}}
C62.4 {{{X.4}}}
C62.5 {{{X.5}}}
C62.6 {{{X.6}}}
C62.7 {{{X.7}}}
C62.8 {{{X.8}}}
C62.9 Jądro nieokreślone
Guz moszna 7,4 x 5,5-cm o charakterze nasieniaka w preparacie z orchidektomii przeprowadzonej u 27-letniego mężczyzny.
Rak moszna – najczęstszy guz nowotworowy szkodliwy z grupy guzów litych w grupie młodych mężczyzn (między 20 a 35 rokiem życia). Potoczne przydawka “nowotwór złośliwy jaja” obejmuje całą grupę nowotworów, które wolno wziąć udział na nowotwory zarodkowe i niezarodkowe. Przeważającą gros guzów moszna (95-99%) stanowią nowotwory zarodkowe. Biorąc przy uwagę cechy kliniczne, jest dozwolone je wziąć udział na nasieniaki i nienasieniaki. Wszystkie nowotwory zarodkowe (z wyjątkiem dojrzałego potworniaka) cechują się dużą złością histologiczną i agresywnym przebiegiem klinicznym. Są to równolegle jedne z niewielu nowotworów “litych” które wolno wyleczyć poniekąd w zaawansowanym etap (z przerzutami odległymi). Szansę na wyleczenie pacjenci z guzami zarodkowymi zawdzięczają dużej wrażliwości tych nowotworów na chemioterapię i radioterapię.
Spis treści
- 1 Epidemiologia
- 2 Uznane czynniki ryzyka
- 3 Pogrupowanie histopatologiczna (wg WHO)
- 4 Objawy
- 5 Pogrupowanie TNM guzów jądra
- 6 Stopnie zaawansowania choroby wedle AJCC
- 7 Diagnostyka
- 8 Leczenie
- 9 Linki zewnętrzne
- 10 Przypisy
- 11 Bibliografia
//
Epidemiologia
Nowotwory złośliwe worek mosznowy stanowią ok. 1% wszystkich nowotworów złośliwych. W USA rozpoznaje się co roku ok. 8090 nowych przypadków, które są przyczyną wokół 380 zgonów na rok, co daje śmiertelność na poziomie 4,7%.
Uznane czynniki ryzyka
- rak klejnoty rodzinne w wywiadzie (dwudziestokrotnie większe ryzykowny krok drugiego nowotworu aniżeli u zdrowej osoby)
- rak moszna u ojca bądź brata (sześciokrotny postęp ryzyka)
- wnętrostwo (niezstąpione rdzeń atomowy). Zabieg chirurgicznego sprowadzenia klejnoty rodzinne do moszny (orchidopexia), chociażby zbudowany w ogromnie młodym wieku nie eliminuje ryzyka zachorowania.
- niepłodność – od 0,4 do 1,1% biopsji wykonanych u mężczyzn leczonych z powodu niepłodności, wykazuje wewnątrzprzewodową neoplazję komórek zarodkowych (Intratubular Germ Cell Neoplasia), która jest stanem przednowotworowym.
- różne zespoły obojnactwa: dysgenezja gonad, obojnactwo prawdziwe, obojnactwo rzekome, ekipa feminizujących jąder, aberracje chromosomalne {np. grupa Klinefeltera (47,XXY)}.
- infekcja wirusem nabytego upośledzenia odporności (HIV)
Posegregowanie histopatologiczna (wg WHO)
Nowotwory zarodkowe
Nowotwory zawierające jeden gatunek utkania histologicznego
- Nasieniak świetny (Seminoma)
- Nasieniak spermatocytarny (Seminoma spermatocyticum)
- Rak zarodkowy (Carcinoma embryonale) – gatunek dorosłych
- Guz pęcherzyka żółtkowego (Yolk Sac Tumor = Endodermal Sinus Tumor)
- Nabłoniak kosmówkowy (Chorioncarcinoma)
- Potworniak (Teratoma)
- typ dorosły (teratoma maturum)
- typ przedwczesny (teratoma immaturum)
- typ z przemianą złośliwą (teratoma with malignant transformation)
Nowotwory zawierające więcej aniżeli jeden jakość utkania histologicznego
- rak zarodkowy i potworniak
- nabłoniak kosmówkowy i wszelki odrębny kategoria utkania
- inne rodzaje guzów mieszanych
Nowotwory wywodzące się ze sznurów płciowych czy też podścieliska
- Nowotwory wywodzące się z komórek zrębowych
- Guz z komórek Leydiga (Leydig’s cell tumor)
- Inne guzy stromalne (androblastoma, gałka z komórek Sertoliego, ziarniszczak)
- Gonadoblastoma
Nowotwory zawierające elementy zarodkowe i elementy sznurów płciowych
Różne rzadkie nowotwory
- gruczolakorak (wywodzący się z sieci jądra)
- guzy z szczątki nadnercza
- guzy mezenchymalne
Nowotwory układu chłonnego czy też krwiotwórczego
Nowotwory wtórne (przerzutowe)
Objawy
Nowotwór moszna jest łatwy do wykrycia badaniem palpacyjnym (inaczej obmacywaniem worek mosznowy). W wielu krajach (w tym w USA) lekarze zalecają młodym mężczyznom samo-badanie uderzenie w miesiącu, analogicznie do samokontroli, którą powinny przeważyć kobiety zagrożone rakiem dydki. Typowe wczesne objawy choroby to gałka obserwowalny w obrębie moszny bądź wzrost całego moszna, odczucie “ciężaru” w mosznie. Prawdopodobnie ponadto osiągnąć cel do żwawo narastającego powiększenia moszny na skutek gromadzenia w niej płynu. Również ból bądź niedogodność w obrębie moszny ma obowiązek aktywizować usprawiedliwiony wyrzuty sumienia. Jakkolwiek w większości przypadków choróbsko przebiega bezboleśnie, z czego wynika zgryzota wielu pacjentów, którzy ignorują wczesne objawy i zgłaszają się do lekarza po wielu tygodniach (albo miesiącach). W takim momencie chorzy ci mają aktualnie z reguły zaawansowaną chorobę nowotworową. W zamian zaledwie prostego zabiegu chirurgicznego wymagają intensywnego leczenia chemioterapią, a skutek leczenia często jest niepotwierdzony. Zdarza się również, że chory jest świadom obecności guza w jądrze, atoli z powodu rozmaitych psychologicznych mechanizmów obronnych (wyparcia, zaprzeczenia, zwlekania) oszukuje tenże siebie, wmawiając sobie, że jest to w drobny mak inna schorzenie. Nieraz do opóźnienia rozpoznania dochodzi z winy lekarza. Nowotwór złośliwy klejnoty rodzinne nadzwyczaj żwawo daje przerzuty, a ktoś następujący siedem dni być może obniżyć szanse na wyleczenie. Stąd powinno się być obcykanym listę na ogół stawianych błędnych rozpoznań:
- Krwiak w obrębie moszny – nie ma przewlekłych krwiaków, ewentualnie krwiaków pojawiających się po czasie dłuższym, aniżeli parę godzin po urazie. Krwiak, stwierdzony pół roku po uderzeniu piłką w genitalia najprawdopodobniej jest rakiem!
- Zapalenie moszna – ogromnie rzadka idea, z reguły dotyczy obu jąder (np. w przebiegu świnki), boli kiedy diabli. Niebolesne “palenie się” jednego jaja najprawdopodobniej jest guzem.
- Przepuklina pachwinowa – gdy sama miano wskazuje pierw lokalizuje się w pachwinie. Poprzednio sakwa przepuklinowy zejdzie do moszny musi przeminąć co niemiara miesięcy czy też lat. Ruptura, która pojawia się od razu w worku mosznowym najprawdopodobniej jest guzem jądra.
- Wodniak klejnoty rodzinne – takie rozpoznanie jest dozwolone wybudować wówczas po wykonaniu badania USG. Wodniak przypuszczalnie asystować guzowi jądra.
- Żylaki i torbiele powrózka nasiennego – równie gdy w przypadku wodniaka, do ich rozpoznania upoważnia tylko ankieta USG.
Z każdym podejrzeniem guza jaja wypada kiedy najszybciej zgłaszać się do urologa, onkologa czy też chirurga, czy też nabazgrać się na egzamin USG jąder.
Pogrupowanie TNM guzów jądra
Gałka źródłowy (T)
- pT0: bez dowodów wskazujących na trwanie guza pierwotnego
- pTis: wewnątrzprzewodowa neoplazja komórek zarodkowych (IGCN, carcinoma in situ)
- pT1: gałka wąski do jaja i najądrza, bez inwazji naczyń krwionośnych/ limfatycznych, przypuszczalny naciek błony białawej, jednak bez inwazji na osłonkę pochwową
- pT2: gałka nieznaczny do klejnoty rodzinne i najądrza z obecną inwazją naczyń krwionośnych lub/i limfatycznych, ewentualnie gałka przechodzący przez błonę białawą z naciekaniem osłonki pochwowej
- pT3: gałka z naciekaniem powrózka nasiennego bez względu od inwazji naczyń krwionośnych/limfatycznych
- pT4: gałka naciekający ścianę moszny obojętnie od inwazji naczyń krwionośnych/limfatycznych
- pTx – wszystkie inne przypadki, dokąd nie jest dozwolone stwierdzić rozległości guza pierwotnego (bo np. nie była wykonana radykalna orchidektomia)
Regionalne węzły chłonne (N)
- N0: niedostatek przerzutów w węzłach chłonnych
- N1: przerzut w pojedynczym węźle chłonnym o największej średnicy nie przekraczającej 2 cm czy też mnogie przerzuty w węzłach chłonnych, niemniej jednak nie przekraczające 2 cm w największym wymiarze
- N2: przerzut w pojedynczym węźle chłonnym przekraczającym 2 cm w największym wymiarze, lecz pomniejszy aniżeli 5 cm, albo mnogie przerzuty w węzłach chłonnych, z których żadne nie przekracza 5 cm w swoim największym wymiarze
- N3: przerzuty w jednym albo kilku węzłach, z których co w żadnym wypadku jeden ma w górę 5 cm w największym wymiarze
- Nx – nie wolno uznać regionalnych węzłów chłonnych
Przerzuty odległe (własność M)
- M0: niedostatek przerzutów odległych
- M1: przerzuty odległe obecne
M1a: przerzuty do węzłów chłonnych pozaregionalnych ewentualnie do płuc
M1b: przerzuty do pozostałych struktur i narządów
- Mx: nie jest dozwolone uznać obecności przerzutów odległych
Markery nowotworowe (własność S)
- S0: prawidłowe horyzontalny markerów nowotworowych w surowicy
- S1: LDH < 1,5 x górna żywopłot normy tudzież hCG < 5000 mIU/ml zaś AFP < 1000 ng/ml
- S2: LDH 1,5-10 x górna żywopłot normy czy też hCG od 5000 do 50 000 mIU/ml czy też AFP od 1000 do10 000 ng/ml
- S3: LDH >10 x górna bariera normy bądź hCG > 50 000 mIU/ml albo AFP > 10000 ng/ml
- SX: nie jest dozwolone ustalić poziomu markerów
Stopnie zaawansowania choroby wedle AJCC
Stopień 0
Tis, N0, M0, S0
Stopień I
pT1-4, N0, M0, SX
Stopień IA
pT1, N0, M0, S0
Stopień IB
pT2, N0, M0, S0
pT3, N0, M0, S0
pT4, N0, M0, S0
Stopień IS
Jakikolwiek pT/Tx, N0, M0, S1-3
Stopień II
Jakikolwiek pT/Tx, N1-3, M0, SX
Stopień IIA
Jakikolwiek pT/Tx, N1, M0, S0
Jakikolwiek pT/Tx, N1, M0, S1
Stopień IIB
Jakikolwiek pT/Tx, N2, M0, S0
Jakikolwiek pT/Tx, N2, M0, S1
Stopień IIC
Jakikolwiek pT/Tx, N3, M0, S0
Jakikolwiek pT/Tx, N3, M0, S1
Stopień III
Jakikolwiek pT/Tx, samowolny N, M1, SX
Stopień IIIA
Jakikolwiek pT/Tx, samowolny N, M1a, S0
Jakikolwiek pT/Tx, samowolny N, M1a, S1
Stopień IIIB
Jakikolwiek pT/Tx, N1-3, M0, S2
Jakikolwiek pT/Tx, umowny N, M1a, S2
Stopień IIIC
Jakikolwiek pT/Tx, N1-3, M0, S3
Jakikolwiek pT/Tx, nieuzasadniony N, M1a, S3
Jakikolwiek pT/Tx, umowny N, M1b, nieuzasadniony S
Stopień IV
W przypadku guzów zarodkowych klejnoty rodzinne nie wyróżnia się stopnia IV.
Diagnostyka
Badania niezbędne do postawienia rozpoznania
- USG jąder
- oznaczenie stężenia markerów nowotworowych w surowicy ( AFP, podjednostka beta hCG, LDH)
- badanie histopatologiczne usuniętego jądra
Badania niezbędne do określenia stopnia zaawansowania i grupy rokowniczej
- tomografia komputerowa jamy brzusznej, miednicy i klatki piersiowej
- tomografia komputerowa lum echo magnetyczny mózgu (pod ręką objawach klinicznych sugerujących przerzuty mózgowe, a u pacjentów w trzecim stopniu zaawansowania klinicznego)
- oznaczenie stężenia markerów nowotworowych w surowicy (AFP, podjednostka beta hCG, LDH)
Rola surowiczych markerów nowotworowych:
- diagnostyczna
- rokownicza
- ocena odpowiedzi na kuracja po leczeniu
- monitorowanie po leczeniu, detekcja nawrotów
Leczenie
Pierwszym etapem leczenia jest orchidektomia, alias amputacja zajętego worek mosznowy z dostępu przez pachwinę. Modus pooperacyjne zależy od zaawansowania choroby, które powinno być określone nim operacją bądź wprost po niej. Poza tym istotną rolę odgrywa zakwalifikowanie pacjenta do jednej z grup rokownicznych i frekwencja czynników ryzyka. Ze względu na odmienne standardy leczenia wprowadzono rozdział kliniczny guzów zarodkowych na nasieniaki i nienasieniaki. Zasady leczenia obu typów nowotworów zostały opisane w poświęconych im artykułach.
Linki zewnętrzne
- http://cancer.stanford.edu/urologic/testicular
- http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/testicular/HealthProfessional/page2
- http://www.nccn.org/professionals/physician_gls/PDF/testicular.pdf
Przypisy
- ↑ http://www.cancer.org/downloads/STT/2008CAFFfinalsecured.pdf
- ↑ http://85.128.14.124/krn
- ↑ Spitz M, Sider J, Pollack E, et al. Incidence and descriptive features of testicular cancer among United States Whites, Blacks, and Hispanics, 1973–1982. Cancer 1986;58:1785–1790.
- ↑ Huyghe E, Matsuda T, Thonneau P. Increasing incidence of testicular cancer worldwide: a review. J Urol 2003;170:5
- ↑ Fossa SD, Chen J, Schonfeld SJ, et al. Risk of contralateral testicular cancer: a population based study of 29,515 US men. J Natl Cancer Inst 2005;97:1056–1066
Bibliografia
- Borówka A, Siedlecki P. Nowotwory układu moczowo-płciowego. Zalecenia postępowania diagnostyczno- terapeutycznego w nowotworach złośliwych u dorosłych. Zatrudnienie zbiorowa wobec red. M, Krzakowskiego. ISBN 83-89679-00-0, 268-277 (2004)
- Pawlicki M, Siedlecki P. Nowotwory układu moczowo-płciowego. W „Onkologii Klinicznej” poniżej red. M. Krzakowskiego, II publikacja rozszerzone, Gród nad Wisłą, Borgis Firma wydawnicza Medyczne, 2006, str. 912-942
- Bosl GJ, Bajorin DF, Sheinfeld J, et al.: Cancer of the testis. In: DeVita VT Jr, Hellman S, Rosenberg SA, eds.: Cancer: Principles and Practice of Oncology. 7th ed. Philadelphia, Pa: Lippincott Williams & Wilkins, 2005, pp 1269-90.
- Testis. In: American Joint Committee on Cancer.: AJCC Cancer Staging Manual. 6th ed. New York, NY: Springer, 2002, pp 317-322
Przeczytaj także zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal poziomy: Nauki medyczne
Źródło: “http://pl.wikipedia.org/wiki/Rak_j%C4%85dra“



