Pochwa (anatomia człowieka)
Pochwa (łac. vagina) – sekcja żeńskich dróg rodnych. Jest przewodem mięśniowo-błoniastym, pewnie rozciągliwym i elastycznym, długości 5 cm do 14 cm (z reguły 6 cm do 8 cm), stanowiącym integracja między macicą a przedsionkiem pochwy, będącym częścią sromu (pudendum feminum). Najwęższa w swojej dolnej części rozważnie się rozszerza. W części środkowej ma wokół 2 cm do 3 cm szerokości. Wagina stanowi obszar wprowadzenia nasienia, obejmując prącie w czasie kopulacji i drogę, którą wydostaje się płód w czasie porodu, a również drogę odpływu krwi menstruacyjnej. W czasie rozwoju płodowego powstaje z połączenia części dystalnych przewodów przyśródnerczowych (przewodów Müllera).
Schemat budowy żeńskich narządów rozrodczych
Spis treści
//
Położenie
Położona jest w płaszczyźnie pośrodkowej ciała, w pewnym sensie w całości w miednicy mniejszej. Końcowy, krótki sekcja przebija przeponę moczowo-płciową. Pozwala to na nagroda części śródmiedniczej (pars intrapelvina) i części przeponowej (pars diaphragmatica).
Ku przodowi znajduje się pęcherz moczowy, a między pęcherzem i pochwą biegną oba moczowody. Pod biegnie zwój moczowa połączona z przednią ścianą pochwy przegrodą cewkowo-pochwową (septum urethrovaginale), która wypełnia przestrzeń cewkowo-pochwową (spatium urethrovaginale).
Ku tyłowi – górną część pochwy (1 cm do 2 cm) dekiel otrzewna, która później przechodzi na bańkę odbytnicy, tworząc zdołowanie zagłębienia odbytniczo-macicznego, stanowiącego w większości wypadków szczelinowatą przestrzeń. Od czasu do czasu wnikają w nią pętle jelita cienkiego czy też inne, położone niepoprawnie narządy (np. jajnik). Pod znajduje się przestrzeń odbytniczo-pochwowa (spatium rectovaginale), którą wypełnia tkanka łączna (u góry wiotka, ku dołowi co chwila z większym natężeniem zbita), tworząca przegrodę odbytniczo-pochwową (septum rectovaginale).
Po bokach znajduje się ogromny żylny wiązka pochwowy, a pochwę obejmuje, atoli nie zrasta się z nią muskuł dźwigacz odbytu (musculus levator ani). Pod spodem myszka przechodzi przez przeponę moczowo-płciową, zrastając się z nią. Obejmują ją włókna mięśnia zwieracza cewki moczowej zewnętrznego. Później myszka skręca ku przodowi, łącząc się z przedsionkiem pochwy (resztka po zatoce moczowo-płciowej, powstającej ze względu podziału steku). Jelito proste skręca a ku tyłowi, co powoduje zryw klinowatego poszerzenia szczelinowatej do dziś dnia przestrzeni odbytniczo-pochwowej.
Budowa
W dolnej części wagina ma postać cylindra spłaszczonego w osi przód-tył, co pozwala na laur ściany przedniej i ściany tylnej. Na dole, w miejscu dokąd kolumna frontalny i podparcie zadni marszczek (columna rugarum anterior et posterior) są zaznaczone, światło pochwy przybiera postać litery “H” i jest dozwolone na dodatek uhonorować ściany boczne.
Koniec górny pochwy obejmuje część pochwową szyjki macicy (portio vaginalis cervicis uteri). Wnika białogłowa skośnie w postaci brodawki, co powoduje insurekcja sklepienia pochwy (fornix vaginae), które dzieli się na sklepienie przednie, tylne i sklepienia boczne prawe i lewe. Najgłębsze jest sklepienie tylne, które w toku stosunku płciowego pełni funkcję zbiornika nasienia (receptaculum seminis), skądże plemniki własnymi siłami przedostają się do macicy i w przyszłości do jajowodów, dokąd dochodzi do ewentualnego zapłodnienia.
Dekadencja niższy u dziewic zamyka membrana dziewicza (hymen) rozrywana w czasie pierwszego stosunku płciowego na niemało drobnych kawałków, które po pierwszym porodzie kurczą się, tworząc brodawkowate wygórowania – strzępki błony dziewiczej (carunculae hymenales). Zdarzają się przypadki, podczas gdy młode kobiety rozrywają błonę w czasie aplikacji tamponu.
Ściana pochwy
Pochwa człowieka, wyobrażenie mikroskopowy.
Ma grubość naokoło 3 mm, wszelako koszt ta przypadkiem odpuszczać znacznym wahaniom w relacje od stanu rozluźnienia. Arsenał włókien elastycznych i sprężystych zapewnia jej dużą rozciągliwość a dodatkowo kurczliwość. W trakcie ciąży jej konstrukcja ulega znacznemu rozluźnieniu, co pozwala na silne rozszerzenie się w trakcie porodu. Ściana ma budowę trójwarstwową.
Błona zewnętrzna
Tworzy ją tkanka łączna, która od wiotkiej u góry staje się co chwila z większym natężeniem zbita, jednakowo gdy tkanka przestrzeni odbytniczo-pochwowej i cewkowo-pochwowej, która do niej przylega.
Błona mięśniowa
Zbudowana z mięśni gładkich obficie przetykanych tkanką łączną (głównie włóknami sprężystymi). Biegną one podłużnie, mało słabych pęczków tworzy wewnętrzną warstwę okrężną. W części górnej łączy się płeć słaba z mięśniówką macicy, a ku dołowi przeplata się z mięśniami poprzecznie prążkowanymi przepony miednicy. Wnika również w przegrodę cewkowo-pochwową i odbytniczo-pochwową (jak muskuł odbytniczo-pochwowy). W warstwie podłużnej ściany przedniej i tylnej biegną obfite sploty żylne, co wywołuje niewielkie zgrubienie unoszące błonę śluzową, która wytwarza w tych miejscach słupy marszczek. Owe sploty mogą się dopełniać, co prowadzi do obrzmienia słupów.
Błona śluzowa
Brak ostrej granicy oddzielającej ją od błony mięśniowej. Ma barwę szaroczerwoną, co pozwala ją odróżnić od żywoczerwonej błony macicy. W stanie nierozciągniętym posiada liczne fałdy poprzeczne – marszczki pochwowe (rugae vaginales), wyjątkowo twardo rozwinięte w dolnej części pochwy kobiet, które nie rodziły. Grupują się one w dwie podłużne pasma na przedniej i tylnej ścianie, tworząc kolumnę marszczek pochwowych przednią i tylną (columna rugarum anterior et posterior). Poniżej wpływem porodów i z wiekiem ściany pochwy wygładzają się. Wyróżniamy dwoje warstwy błony śluzowej pochwy:
- blaszka właściwa – zawiera liczne włókna sprężyste, pozbawienie gruczołów (mogą opuścić szeregi pojedyncze, podobne do gruczołów szyjki macicy). Wytwarza liczne brodawki wnikające w nabłonek. W blaszce występują masowo limfocyty mogące grupować się w struktury przypominające wyglądem grudki chłonne.
- nabłonek – wielowarstwowy, nierogowaciejący nabłonek płaski (choć ślady rogowacenia mogą wyjść). W głębokich warstwach komórki zawierają ziarna glikogenu. Wobec wpływem hormonów wydzielanych przez jajniki (głównie estronu, wydzielanego przez cząstka żółte) nabłonek pochwy ulega charakterystycznym zmianom. Estron powoduje silne spłaszczenie powierzchownych warstw nabłonka, cytoplazma komórek staje się kwasochłonna, zwiększa się wielkość ziaren glikogenu i pojawiają się ziarnistości z eleidyną (oznaka tendencji do rogowacenia). Przedtem i później komórki są grubsze, a ich cytoplazma jest zasadochłonna. Zmiany te są podstawą do wyznaczenia czasu owulacji w niektórych metodach antykoncepcji. Pozbawienie tych zmian obok zachowanej menstruacji świadczy o niedoborze estronu albo cyklu anowulacyjnym (porządek bez jajeczkowania i powstania ciałka żółtego).
Ściana pochwy jest zwilżana przez białawą wydzielinę powstającą ze złuszczającego się nabłonka pochwy i dopływającą wydzielinę szyjki macicy. Zawiera białogłowa wokół 5‰ kwasu mlekowego wytwarzanego przez stanowiące fizjologiczną florę pochwy bakterie Lactobacillus acidophilus. Niskie pH od 3,6 – 4,5 stanowi faktor przeciwdziałający przedtem zakażeniami, wszak również jest barierą na rzecz plemników. W warunkach patologicznych wolumen wydzieliny być może dorosnąć i wypływać w postaci białych upławów (fluor albus).
Unaczynienie
- tętnice:
- tętnica pochwowa – zstępująca odgałęzienie tętnicy macicznej (czy też bezpośrednia odgałęzienie tętnicy biodrowej wewnętrznej dochodząca do bocznego brzegu pochwy
- gałązki tętnicy pęcherzowej dolnej
- gałązki tętnicy odbytniczej środkowej
- gałązki tętnicy sromowej wewnętrznej
Na tylnej ścianie pochwy przypadkiem wstać nieparzyste tętnicze związek (arteria azygos vaginae).
- żyły – tworzą wielki pakiet pochwowy, łączący się ze splotami odbytnicy i pęcherza moczowego natomiast naczyniami z narządów płciowych zewnętrznych. Farba odpływa głównie do żyły biodrowej wewnętrznej.
- chłonka z górnej części spływa niedaleko tętnicy biodrowej wewnętrznej do węzłów biodrowych wewnętrznych, a z dolnej do węzłów okolicy pachwinowej i węzłów odbytnicy.
Unerwienie
Zarówno włókna przewodzące wrażenia czuciowe, gdy i włókna układu autonomicznego pochodzą ze splotu podbrzusznego dolnego, skądże docierają nieopodal tętnic do błony zewnętrznej, tworząc wiązka pochwowy, w którym znajdują się bilon zwoje nerwowe. Z niego wychodzą nerwy do błony mięśniowej i błony śluzowej. W błonie śluzowej powstaje następujący pęk, z którego wychodzące włókna wytwarzają kolbkowate zakończenia w blaszce właściwej błony śluzowej i czas wolny zakończenia nerwowe w nabłonku. Niektórzy autorzy podają, że końcowa część pochwy, w pobliżu ujścia, unerwia czuciowo tupet sromowy, ma być to obszar zwiększonej wrażliwości (piksel G).
Choroby
- grzybica pochwy
- bakteryjne zapłon pochwy
- rzęsistkowica
- nowotwór
Przypisy
- ↑ Adam Chleb, Michał Reicher, Anatomia Człowieka, wolumin II, Trzewa wyd. VIII s. 670-671, Stolica Polski 1998, Oficyna Lekarskie PZWL, ISBN 83-200-2290-8
Bibliografia
- Adam Chleb, Michał Reicher, Anatomia Człowieka, wolumen II, Trzewa wyd. VIII, Stolica Polski 1998, Firma wydawnicza Lekarskie PZWL, ISBN 83-200-2290-8
Zobacz też
Zobacz parol pochwa w Wikisłowniku
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
łono (anatomia człowieka)
- stopień czystości pochwy
- żeńskie narządy płciowe
- masturbacja
- płeć
- cunnilingus
- poród
p • d • e
Zagadnienia związane z żeńskim układem rozrodczym
Narządy wewnętrzne
jajniki, jajowody, macica, szyja macicy, pochwa, membrana dziewicza, piksel G, zwój moczowa
Narządy zewnętrzne
srom – wzniesienie łonowy, usta sromowe, łechtaczka, napletek łechtaczki, przedsionek pochwy
Biologia rozrodu
cykl miesiączkowy, owulacja, okres, zapłodnienie, stan błogosławiony, bezpłodność, menarche, menopauza
Inne
dziewictwo, pozbawienie dziewictwa, strumień u kobiet, ćwiczenia Kegla, obrzezanie kobiet
Przeczytaj także zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal ogólnoinformacyjny: Nauki medyczne
Źródło: “http://pl.wikipedia.org/wiki/Pochwa_(anatomia_cz%C5%82owieka)“
.JPG){kind=link}
