Jądro (anatomia)
Męski oprawa rozrodczy
1. Pęcherz moczowy
2. Kość łonowa
3. Prącie
4. Mięso jamiste
5. Żołądź
6. Napletek
7. Ujście cewki moczowej
8. Esica
9. Odbytnica
10. Pęcherzyk nasienny
11. Sznur elektryczny wytryskowy
12. Prostata
13. Gruczoł opuszkowo-cewkowy
14. Odbyt
15. Nasieniowód
16. Najądrze
17. Jądro
18. Moszna
Jądra (łac. testis, literalnie – świadek, orchis, testimonium virile, grec. dydimis ) to męskie narządy rozrodcze u ludzi i zwierząt. Samce ssaków posiadają 2 klejnoty rodzinne, które w większości wypadków znajdują się w mosznie – worku skórno-powięziowym, wywodzącym się ze ściany brzucha.
U większości ssaków moszna są położone wyjąwszy obrębem ciała, zawieszone przez powrózek nasienny w worku mosznowym. Jest to podyktowane tym, że spermatogeneza zachodzi wydajniej w temperaturach niższych aniżeli ok. 37 stopni Celsjusza, panująca w obrębie ciała.
Mięsień dźwigacz jaja (musculus cremaster) wchodzi w składniki powrózka nasiennego. Ze względu skurczom powrózka nasiennego, wywołanym za niska temperaturą, klejnoty rodzinne są przywodzone do ciała. Rozkurcz umożliwia ich odwiedzenie. Jest to obdarzony charakterem maszyneria termoregulacyjny. To widziadło jest znane w charakterze refleks mięśnia dźwigacza jaja. Zachodzi ono również w odpowiedzi na napięcie (klejnoty rodzinne zostają podciągnięte ku ciału w celu ich ochrony w trakcie walki; duch to wykształciło się w toku ewolucji) tudzież w toku orgazmu.
Zwykle jedno rdzeń atomowy wisi poniżej od drugiego (zwykle lewe). Jest to głównie podyktowane różnicami w strukturach naczyniowych po prawej i lewej stronie. Uważa się, że jest to kolejne ewolucyjne adaptacja mające oszczędzać moszna przedtem uderzeniem jedno o drugie.
Spis treści
//
Funkcja
Podobnie kiedy jajniki (których są odpowiednikami), worek mosznowy są składnikiem dwóch układów: rozrodczego (w charakterze gonady) a endokrynnego (w charakterze gruczoły dokrewne). Funkcje jąder, to:
- produkcja spermy (plemników)
- produkcja męskich hormonów płciowych (m.in. testosteronu)
Obie funkcje jąder, spermotwórcza i endokrynna znajdują się poniżej kontrolą hormonów produkowanych przez frontalny plaster przysadki:
- lutropiny (LH)
- folikulotropiny (FSH)
Struktura
Przekrój przez miąższ klejnoty rodzinne knura. 1 Światło kanalików krętych, 2 spermatydy 3 spermatocyty, 4 spermatogonia, 5 komórki Sertoliego, 6 miofibroblasty, 7 komórki Leydiga, 8 naczynia włosowate
Pod wytrzymałą, włóknistą osłonką-błoną białawą (tunica albuginea), jaja zawierają wybitnie delikatne kanaliki nasienne (tubuli seminiferi) kręte (contorti) i proste (recti). Kanaliki są wyłożone warstwą komórek (m.in. komórkami podporowymi-Sertolego), które od okresu dojrzewania do późnego wieku produkują plemniki. Kanaliki nasienne kręte przechodzą w kanaliki proste, tworzące net worek mosznowy (rete testis), z których od tego czasu wychodzą przewody wyprowadzające, prowadzące do najądrza (dokąd dopiero co utworzone komórki dojrzewają), po pewnym czasie do nasieniowodu (vas deferens) i w dalszym ciągu do przewodu wytryskowego (ductus ejaculatorius), jaki łączy się z ostatnim odcinkiem-cewką moczową. Poniżej wpływem pobudzenia seksualnego, plemniki zaczynają transportować się przez kabel wytryskowy do części sterczowej cewki moczowej, skądże w czasie orgazmu są wypychane przez prostatę (z powodu skurczom mięśni) na pozornie prącia.
Przekrój boczny przez lewą stronę stronę moszny i lewe rdzeń atomowy. Torba osłonki pochwowej (tunica vaginalis) jest rozciągnięty
Pomiędzy kanalikami nasiennymi znajdują się komórki śródmiąższowe-Leydiga, które wytwarzają testosteron i inne androgeny.
Część jąder
Rozmiar jąder w stosunku do całego ciała waha się w dużej mierze w relacje od gatunku. U ssaków poligamicznych istnieje trend do występowania większych jąder aniżeli u gatunków monogamicznych. Dodatkowo wyrób spermy w jądrach zwierząt poligamicznych jest większa, co tłumaczy się dostosowaniem do zwiększonej konkurencji.
U zdrowych, dorosłych mężczyzn pojemność jąder waha się od naokoło 14 cm³ do 35 cm³ i więcej. Pomiaru u dorosłych dokonuje się następującymi metodami: (1) porównując jaja z elipsoidami o znanych rozmiarach czy też (2) mierząc rozciągłość, wielkość i głębokość w pobliżu pomocy linijki, suwmiarki bądź metody USG. Kubatura jest w owym czasie obliczana, na przykład ze wzoru na rzecz elipsoid: π/6 × rozciągłość × szerokość². W większości wypadków prawe i lewe moszna posiadają podobne wymiary. Worek mosznowy są w pewnym stopniu elastyczne. Krótkotrwałe, bezpośrednie aktywność czynnika uszkadzającego czy też poddanie ich niekorzystnym warunkom, na przypadek wyższej temperatury aniżeli do której są przystosowane, przypuszczalnie sprawić ich obkurczenie. Taki tenże konsekwencja wywołuje klechda hormonów steroidowych. Tudzież pobudzanie funkcji jąder w poprzek hormony gonadotropowe przypadkiem sprawić wzmocnienie ich rozmiarów.
Kwestie zdrowotne
Zobacz parol testicle w Wikisłowniku
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Rdzeń atomowy (anatomia)
Jądra są niesłychanie czułe na wszelkie urazy. Najważniejsze choroby jąder:
- zapalenie jąder (orchitis)
- rak jąder i inne nowotwory
- zgromadzenie przejrzystego płynu naokoło jąder (wodojądrze, hydrocele testis)
- zapalenie najądrza (epididymitis)
- skręt powrózka nasiennego
- varicocele – spuchnięty pakiet żylny nuklearny, występujący zwykle po stronie lewego jądra
Usunięcie jednego bądź obu jąder to kastracja (orchidectomia).
Dodatkowe obrazy
Jądro kota: 1 Extremitas capitata, 2 Extremitas caudata, 3 Margo epididymalis, 4 Brzeżek wakujący, 5 Krezka worek mosznowy, 6 Najądrze, 7 tętnica i żyły jądrowe, 8 Ductus deferens
Powierzchnia jądra
Przekrój boczny przez jądro
Prawe rdzeń atomowy po odsłonięciu tunica vaginalis.
p • d • e
Zagadnienia związane z męskim układem rozrodczym
Narządy wewnętrzne
jądro, najądrza, prostata, pęcherzyki nasienne, gruczoły opuszkowo-cewkowe, zwój moczowa, nasieniowód, ciała jamiste
Narządy zewnętrzne
penis (żołądź, napletek, wędzidełko napletkowe), moszna
Biologia rozrodu
erekcja, zapłodnienie, zaplemnienie, bezpłodność, niemoc płciowa, obrzezanie, odsetek penisa
Nasienie
plemnik, spermatogeneza, akrosom, kapacytacja, nasienie, wytrysk nasienia, ejakulat, struga niedojrzały, struga opóźniony, struga zaściankowy, zmaza nocna, spermicydy
Odchylenia ejakulatu
objętościowe – aspermia, hipospermia, hiperspermia
ilościowe – azoospermia, oligospermia, polizoospermia
jakościowe – teratozoospermia, asthenozoospermia
leukocytospermia
normospermia
Przeczytaj ponadto zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal ogólnoinformacyjny: Nauki medyczne
Źródło: “http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%85dro_(anatomia)“
