Seks i Erotyka

Brokeback Mountain – gawęda amerykańskiej pisarki E. Annie Proulx, będące historią trudnego i niebezpiecznego romansu, jaki połączył dwóch wiejskich chłopaków w scenerii amerykańskiego Wyoming lat 60. Historia to posłużyło za kanwę scenariusza często nagradzanego filmu przy tym samym tytułem, jaki w Polsce był dystrybuowany w charakterze Tajemnica Brokeback Mountain.

Treść opowiadania jest wyrazem zainteresowań pisarki, która pasjonowała się przemianami społecznymi i ekonomicznymi wiejskich środowisk Vermontu, Nowej Funlandii, Teksasu i Wyomingu. W opowiadaniu tym dużą rolę odgrywają relacje z miejscem, krajobrazem i przyrodą – jest zdeterminowane geograficznie i kulturowo. Podług pisarki jest przede wszystkim opowieścią o destruktywnej wiejskiej homofobii.

Bohaterowie Brokeback Mountain dorastali na samotnych, podupadających ranczach. Nie mają do szczętu wykształcenia, są prości i nieokrzesani. Jednego z nich ukształtowała brutalność ojca, drugiego dramatyczny przypadek rodziców i bryndza. Ennis i Jack poznają się, podczas gdy mając po 19 lat, najęli się do marnej pracy niedaleko sezonowym wypasie owiec. Obydwaj wychowani byli w tradycyjnym środowisku amerykańskiego zachodu. Marzą o sławie na rodeo czy też własnym rancho i rodzinie. Odczucie, które spada na nich w scenerii góry Brokeback jest nieoczekiwane i zdeterminuje pechowo ich całe życie.

Wydania

Opowiadanie to po cios zwierzchni ukazało się 13 października 1997, w czasopiśmie “The New Yorker”. Po uderzenie następujący literatka umieściła je w zbiorze opowiadań zatytułowanym Close Range: Wyoming Stories, wydanym w 1999.

W Polsce pierwsze danie publikacja tłumaczenia książki ukazało się w lutym 2006, nakładem wydawnictwa Rebis w związku z promocją filmu. Autorem tłumaczenia tej edycji jest Konrad Majchrzak. Publikację opatrzono esejem Annie Proulx w przekładzie Katarzyny Karłowskiej, opowiadającym o tym, gdy powstawało relacja a jego filmowa adaptacja.

Nagrody

Opowiadanie zdobyło tuż po jego pierwszym wydaniu w Nagrodę O. Henry’ego i “National Magazine”.

Adaptacja

Autorami scenariusza do filmu są hollywoodzcy scenarzyści Diana Ossana i Larry McMurtry. Gawęda Annie Proulx, które poznali z publikacji w “The New Yorker”, wywarło na nich owszem duże odczucie, że zdecydowali się nabyć z własnych funduszy prawa do przerobienia go na agenda. Pisarka miała sporo wątpliwości, co do dyspozycja przełożenia na dyskurs filmu racja intymnej historii. Kontrakt zdecydowała się podpisywać ze względu na smykałka pisarski tej pary scenarzystów zaś dużą wiedzę McMurtry’ego na przedmiot obyczajów i języka Zachodu. Zwieńczony tworzywo powstał w niecałe trzy miesiące.

Scenariusz w stosunku do pierwowzoru literackiego z konieczności musiał stać się niezachwianie rozszerzony, jako że stan opowiadania jest z definicji całkiem krótka, a literatka posługuje się zwięzłym, skondensowanym stylem. Rozwinięta została akcja, bohaterowie rozbudowani na miarę pełnometrażowego filmu, wprowadzono parę nowych postaci. Podług opinii autorki opowiadania, scenarzystom udało się dopiąć celu świetną pracę. Relacja posłużyło za solidną bazę, a scenarzyści twórczo je wzbogacili, dochowując wierności oryginałowi.

Mimo to harmonogram przez nie całkiem siedem lat czekał na realizację, przed w 2003 zainteresowała się poprzednio zakład Focus i wytwórca James Schamus. Istota żywa filmu powierzono, nie bez obaw pisarki, tajwańskiemu reżyserowi Angowi Lee, jaki wywiązał się z zadania perfekcyjnie. Obraz został przyjęty przez słuchacze i krytyków entuzjastycznie. Zdobył m.in. Złotego Lwa, trzy Oscary, duet nagrody BAFTA i kwartet Złote Globy.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Sekret Brokeback Mountain.

Ostatecznie obraz filmowy w porównaniu do opowiadania zawiera parę różnic. Przede wszystkim pominięto w przed scenę schadzki Ennisa i Jacka w motelu, która w opowiadaniu stanowi główny mgnienie oka – fascynujący i określający ich dalsze dzieje. W filmie reżyser zdecydował się przemieścić kulminację akcji w czasie i przebudzić się w widzu emocje w bolesnej scenie rozstania obydwu bohaterów.

W filmie rozbudowane są role żon obydwu bohaterów, które w opowiadaniu są jedynie naszkicowane. Wykreowane zostały również postaci uboczne kobiet – mądrych i dojrzałych, nie występujących u Annie Proulx. Taką kobietą jest prototyp Jacka, która rozumie i nie potrzebuje słów. Takimi kobietami są również druga filmowa pastuch świń Ennisa, którą traci zaś jego starsza potomek żeński. W filmie dodano konstytutywny wątek buntu córki i scenę, podczas gdy zaprasza ojca na swój ślub.

„

Zanim w końcu zobaczyłam obraz filmowy, dowiedziałam się od Larry’ego i Diany, że jest niezmiernie zdolny, że dyskurs nie doznał uszczerbku, że aktorzy zagrali go bezbłędnie. Nie byłam choć przygotowana na ów deszcz emocji, kto przeżyłam w trakcie oglądania. Bohaterowie wdarli się z powrotem do mojego umysłu, więksi i silniejsi. Obraz wytrącił mnie z równowagi. Miałam odczucie, że równie gdy starożytni Egipcjanie, którzy cienkim haczykiem wywlekali przywódca ensemble przez nozdrza, poprzednio go zmumifikowali, personel i grupa pracująca w pobliżu tym filmie, wszyscy aż po reżysera, weszli do mojego umysłu i wyciągnęli z niego obrazy. Wyjątkowo silne było to uczucie w odniesieniu do Heatha Ledgera, kto wiedział lepiej aniżeli ja, co czuł i myślał Ennis, i zbudował z przerażającą mocą przytulny sylwetka tego boleśnie potrzebującego pomocy chłopaka z rancza. To niesamowite intuicja, jak oglądasz zdarzenia, które zrodziły się w prywatności twoich własnych myśli i które bezradnie starasz się przenieść innym za pomocą maleńkich czarnych znaczków na papierze, jawiące się przedtem tobą w ramach przytłaczającego doświadczenia wizualnego. Zrozumiałam, że ja, jak literatka, odbyłam tę najrzadszą z podróży filmowych: moja baśń nie została okaleczona, przed chwilą wzbogacona o imponujące i poruszające imaginarium, które wstrząsa umysłem i ściska za serce.