Anioły w Ameryce
Anioły w Ameryce (oryg. Angels in America: A Ciota Fantasia on National Themes), rzecz jasna Anioły w Ameryce: gejowska fanaberia na motywach narodowych – tytuł sztuki teatralnej Tony’ego Kushnera, opery (wizja własna autorstwa Petera Eötvösa) i miniserialu TV w reż. Mike’a Nicholsa.
Spis treści
//
Sztuka
Opowiadanie produkcji
Sztuka została wystawiona w ostatecznej wersji po uderzenie główny na Broadwayu w Walter Kerr Theatre w 1993, reżyseria George C. Wolfe. Pierwszą część, Millennium Approaches, przedstawiono w maju, a drugą, Perestroika, w listopadzie. Obydwie części Aniołów otrzymało Tony Awards i Sztuka Desk Awards na rzecz najlepszych sztuk roku (rozdania nagród w 1993 i 1994).
Akcja
Baczenie! W dalszej części artykułu znajdują się szczegóły fabuły czy też zakończenia utworu.
Dramat Tony’ego Kushnera jak gdyby opowiada o perypetiach grupki nowojorskich homoseksualistów w obliczu pandemii AIDS. Choć problemy, z którymi borykały się Stany zjednoczone Zjednoczone połowy lat osiemdziesiątych, stają się zaledwie punktem wyjścia na rzecz wielce szerszych rozważań. Anioły w Ameryce są nie przed chwilą rozliczeniem z błędami i grzechami USA, jakkolwiek ponadto dokonanym ponad nią egzorcyzmem. Główny punkt dramatu stanowi nie mór AIDS i zastój lat osiemdziesiątych, lecz sprawa uwiedzenia Amerykanów przez ich własny opowieść. Koniec sztuki ukazuje teoria nowej rodziny, a specyficzny ewangelizm tej sceny staje się fundamentem na rzecz projektu Nowej Ameryki w ogóle. W finałowej scenie przedstawiona jest familia złożona z trzech gejów (WASP-a, Żyda i Afroamerykanina) a mormonki w średnim wieku. Nowa klan składa się przede wszystkim z mniejszości seksualnych – homoseksualistów i kobiet; tych, którzy do tej pory nie mieli prawa głosu w amerykańskiej kulturze, mogą a przydać się do jej przemiany.
Ta egzemplarz jest o braku miłości, chwilowych, plastikowych uczuciach, zagrożeniu chorobami, śmierci. Atoli dodatkowo o braku duchowości w naszym świecie. Gubimy ją kędyś po drodze, odrzucamy, nie będąc na nią gotowi, bojąc się jej, nie rozumiejąc. Wydaje się nie być nam potrzebna. Nie jesteśmy stworzeni przed chwilą po to, tak aby wykonywać pracę, zasługiwać, rozmnażać się i zdychać. W nasze życie wpisana jest duchowość i bez niej nie jesteśmy ludźmi. Archanioł jest naszym duchowym wcieleniem, kto otwiera nam pewną sposobność. Możemy z niej posłużyć się czy też nie. Preferencja wypada do każdego z nas., powiedziała o sztuce Magdalena Cielecka.
Nagrody, pozycja
Kushner otrzymał za Anioły w Ameryce multum nagród, w tym te w największym stopniu prestiżowe: nagrodę Pulitzera natomiast dwa Tony Awards, dwoje Sztuka Desk Awards, the Evening Kanon Award, the New York Critics Circle Award, the Dola Angeles Dramat Critics Circle Award and the LAMBDA Liberty Award for Drama.
W 1998 roku londyński National Theatre uznał Anioły w Ameryce za jedną z dziesięciu najlepszych sztuk teatralnych XX wieku.
Harold Bloom umieścił sztukę na swojej korona drzewa najważniejszych prac literackich w historii, w tzw. Kanonie Zachodnim (1994).
Polskie adaptacje
Gdańsk, Teatr Wybrzeże
W 1995 gdański Teatr Brzeg zrealizował adaptację sztuki Kushnera pt. Anioły Ameryki.
Data premiery: 1995-03-26
Reżyseria: Wojciech Nowak
- Asystent reżysera – Mirosław Krawczyk
Tłumaczenie: Marta Gil-Gilewska
Scenografia: Marek Chowaniec(s), Marlena Skoneczko(k)
Muzyka: Brian Lock
Obsada:
- Joe – Jacek Mikołajczak/Dariusz Darewicz
- Harper – Katarzyna Łukaszyńska
- Louis – Grzegorz Gzyl
- Prior – Jacek Labijak
- Roy-Prior II – Jerzy Kiszkis
- Rabin-Lekarz-Henry-Prior I – Andrzej Nowiński
- Martin Heller-Eskimos-Mężczyzna – Mirosław Krawczyk
- Matka Joe-Ethel Rosenberg – Wanda Neumann
- Belize-Pan Kłamstewko – Marzena Nieczuja-Urbańska
- Anioł-Głos-Pielęgniarka Emily-Kobieta – Elżbieta Goetel
Toruń, Horzyca
Pierwsze polskie zobrazowanie sztuki Kushnera odbyło się 30 września 2000 r. w toruńskim Teatrze W. Horzycy. Widowisko wyreżyserował Marek Fiedor, scenografię stworzyła Monika Jaworska, a muzykę skomponował Tomasz Hynek. Personel toruńskiej wersji Aniołów:
Osoby:
- Roy M. Cohn – Jacek Polaczek (gościnnie)
- Joe Porter Pitt – Michał Marek Ubysz
- Harper Amaty Pitt – Karina Krzywicka
- Louis Ironson – Paweł Kowalski
- Prior Walter – Sławomir Maciejewski
- Emily – Anna Magalska-Milczarczyk
- Henry – Dariusz Bereski
- Izydor Chemelwitz – Mieczysław Banasik
Inne Osoby:
- Pan Kłamstewko – Anna Magalska-Milczarczyk
- Ethel Rosenberg – Anna Magalska-Milczarczyk
- Prior I – Mieczysław Banasik
- Prior II – Dariusz Bereski
- Anioł – Anna Magalska-Milczarczyk
Warszawa, TR
17 lutego 2007 w TR Syreni gród odbyła się premiera dramatu w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego, przekładzie Jacka Poniedziałka i obsadzie:
- Roy M. Cohn – Andrzej Chyra
- Joe Porter Pitt – Maciej Stuhr
- Harper Amaty Pitt – Maja Ostaszewska
- Prior Walter – Tomasz Tyndyk
- Louis Ironson – Jacek Poniedziałek
- Belize, Mr. Ściemniacz – Rafał Maćkowiak
- Anioł, Emily – Magdalena Cielecka
- Hannah Porter Pitt, Rabbi Izydor Chemelwitz – Stanisława Celińska/Bogusława Schubert
- Martin Heller, Aleksiej A. Prelapsarianow – Zygmunt Malanowicz
- Ethel Rosenberg – Danuta Stenka
- Lekarka – Bogusława Schuber
Opera
Autorem adaptacji operowej sztuki Kushnera jest Peter Eötvös.
Serial TV
Zobacz więcej w osobnym artykule: Anioły w Ameryce (serial telewizyjny).
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Aniołów w Ameryce
Linki zewnętrzne
- Serial na IMDB
- Serial na FilmWeb
- Angels in America at About Cwel Movies : Synopis, zagadnienie gejowska, omówienie, oceny, galerie (ang.).
Anioły w Ameryce na e-teatr.pl- strojny zbiór artykułów prasowych, recenzji i opinii
Krytyka, recenzje, wywiady
- Recenzja spektaklu TR na stronach Polskiego Radia
- Artykuł o sztuce i serialu na Innejstronie
- Wywiad z Krzysztofem Warlikowskim, reżyserem sztuki wystawionej przez TR Gród nad Wisłą w lutym 2007, infromacje zebrane o sztuce
- Anioł jest naszym duchowym wcieleniem-rozmowa z Mają Ostaszewską i Magdaleną Cielecką
- Recenzja sztuki (premiera w Teatrze W. Horzycy w Toruniu)
Źródło: “http://pl.wikipedia.org/wiki/Anio%C5%82y_w_Ameryce“
