Seks i Erotyka

Akcja “Hiacynt” – masowa przedsięwzięcie Milicji Obywatelskiej przeprowadzona w PRL w latach 1985-1987, polegająca na zbieraniu materiałów o polskich gejach i ich środowisku, w wyniku której zarejestrowano ok. 11 000 świadectwo osobowych.

Spis treści

• 1 Tło
• 2 Oficjalne i nieoficjalne przyczyny akcji
• 3 Tok akcji i jej wyniki
• 4 Reakcje
• 5 Podanie do IPN
• 6 Przypisy
• 7 Linki wewnętrzne
• 8 Źródła

//

Tło

Polskie system prawny karne przestało ukarać układy homoseksualne w roku 1932. Ustosunkowanie się władz komunistycznych pod kontaktów homoseksualnych był lecz przeczący, co wiązało się ze stalinowskim podejściem do tego zjawiska, ukształtowanym w latach 30. XX w. PRL-owscy i radzieccy naukowcy – kryminolodzy, psychiatrzy azaliż prawnicy – w większości uważali pederastia za patologię społeczną, uzasadniając ów zdanie argumentami podobnymi do argumentów z istnienia “praw naturalnych”. Środowiska homoseksualne były przy stałą obserwacją MO i SB co w żadnym wypadku od połowy lat 60., zupa oraz teczki osobowe zaczęto mniemać w latach 70. Proceder ów został przerwany przez kondycja wojenny.

Oficjalne i nieoficjalne przyczyny akcji

Oficjalnie ogłoszonym powodem przeprowadzenia akcji “Hiacynt” było opór rozwojowi epidemii AIDS na terenie Własny, dozór “wielce kryminogennego” środowiska zaś konflikt zbrojny z prostytucją. Prawdopodobnym powodem mogła być aczkolwiek chęć zebrania kompromitujących materiałów potrzebnych do szantażu osób. Osoby takie mogły później być w wyższym stopniu skłonne do współpracy w charakterze np. tajni współpracownicy SB. Domniemywa się również, że ruch mogła woleć gromadzeniu informacji o opozycji antykomunistycznej, w tym o działaczach “Solidarności”.

Bieg akcji i jej wyniki

Akcja, na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych allel. Czesława Kiszczaka, rozpoczęła się 15 listopada 1985. O brzasku w szkołach, uczelniach, zakładach pracy na terenie całej Własny pojawili się funkcjonariusze MO i zatrzymywali ewentualnie aresztowali osoby podejrzane o homoseksualizm bądź kontakty ze środowiskiem osób homoseksualnych. Łapanki urządzano także w miejscach spotkań osób homoseksualnych. Aresztowanym zakładano teczki o nazwie “Jadłospis homoseksualisty”, zdejmowano odciski palców, a niektórych nakłaniano do podpisywania oświadczeń:

Niniejszym oświadczam, że ja jestem homoseksualistą od urodzenia. Miałem w życiu wielu partnerów, wszystkich pełnoletnich. Nie jestem zaciekawiony osobami nieletnimi.

Poza założeniem “Karty homoseksualisty” i zebraniem odcisków palców zatrzymani byli zmuszani szantażem do donosów na innych gejów, a oraz do opisu uprawianych technik stosunków seksualnych.

Akcja prowadzona była do 1987 roku, choć kartoteki “Hiacynta” uzupełniano coraz co w żadnym razie do 1988; w wyniku akcji zgromadzono ok. 10-12 tysięcy metryka osobowych, które dziś tworzą tzw. Różowe kartoteki.

Reakcje

Akcja “Hiacynt” spowodowała, że geje zaczeli coraz w wyższym stopniu skrywać swoją orientację seksualną. Część osób homoseksualnych wyemigrowało z Lokalny. Wydarzenia spotkały się z reakcją zagranicznych mediów, władza robiła natomiast całokształt, by sprawę ukryć. Pytany o akcję przedstawiciel prasowy rządu Jerzy Urban w wywiadzie na rzecz amerykańskiej prasy zaprzeczył, jakby ilekroć miała płeć słaba miejsce.

8 stycznia 1988 roku nauczyciel Mikołaj Kozakiewicz przeprowadził rozmowę na rzecz “Hiacynta” z generałem Czesławem Kiszczakiem. Członek rządu przyznał, że Policja ma owszem zwane różowe kartoteki, jakkolwiek zastrzegł, że obejmują one przed chwilą tych, którzy byli wmieszani w sprawy kryminalne. Belfer Kozakiewicz mówił wprawdzie później, że ma dowody, że kartoteki dotyczyły oraz osób przenigdy nie będących podejrzanymi o sprawy kryminalne.

Podczas tego samego spotkania doszło ponadto do rokowania na myśl rejestracji pierwszego stowarzyszenia LGBT w Polsce. Teoretycznie system prawny do swobodnego zrzeszania się było gwarantowane przez konstytucję PRL-u. W praktyce władza robiła ogół, by to przeszkodzić. Kiszczak zaproponował jakkolwiek, że chyba że Kozakiewicz i nieco innych liczących się osób z kręgu kultury i nauki podpisze list, kto zostanie zwrócony do niego i ministra zdrowia (chodziło o AIDS – gejów zaliczano wówczas do “grupy zwiększonego ryzyka”), to prośba taki zostanie rozpatrzony “z całą życzliwością”.

Podanie do IPN

We wrześniu 2007 dwóch działaczy na przedmiot LGBT – Szymon Szkop i Jacek Adler – złożyło do IPN podanie o ściganie allel. Czesława Kiszczaka za publikacja rozkazu rozpoczęcia “Akcji Hiacynt”.

15 lutego 2008 IPN wydał deklaracja, w którym stwierdził, że Impreza “Hiacynt” w przeciwieństwie gejom była podług nich legalna i nie doszło do naruszenia niczyich praw. Odmówiono wszczęcia postępowania uzasadniając: .